Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

मया प्रसन्नेन महानुभावास्तदेव वोऽन्नं विहितं सुधेव । भुञ्जन्तु विप्राः सह बन्धुभृत्यैरर्चन्तु नित्यं मम मण्डलं च

mayā prasannena mahānubhāvāstadeva vo'nnaṃ vihitaṃ sudheva | bhuñjantu viprāḥ saha bandhubhṛtyairarcantu nityaṃ mama maṇḍalaṃ ca

“โอ้ท่านผู้มีบุญญาธิการ เพราะเราพอพระทัย อาหารนั้นได้จัดถวายแก่ท่านตามธรรมเนียมแล้ว—ประเสริฐยิ่งนัก ขอให้พราหมณ์ทั้งหลายรับประทานพร้อมญาติและผู้ติดตาม และจงบูชามณฑลของเราทุกวันด้วย”

मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive sense/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr. sg.)
प्रसन्नेनbeing pleased
प्रसन्नेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr. sg.), विशेषण (qualifying मया)
महानुभावाःO great-souled ones
महानुभावाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहानुभाव (प्रातिपदिक: महत् + अनुभाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nom. pl.), सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः (addressing)
तत्that
तत्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.), विशेषण (of ‘अन्नम्’)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण (only/indeed)
वःfor you/to you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Dat./Gen. pl.)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.)
विहितम्has been arranged/prescribed
विहितम्:
Kriyā (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि भावः (has been arranged/prescribed)
सुधेवO wise one
सुधेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक) + एव (निपात)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (Voc. sg.); ‘एव’ निपातेन सह संबोधन
भुञ्जन्तुlet (them) eat
भुञ्जन्तु:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
विप्राःBrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nom. pl.)
सहtogether with
सह:
Sahārtha (Associative/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (preposition/adverb: with)
बन्धु-भृत्यैःwith (their) relatives and servants
बन्धु-भृत्यैः:
Sahārtha (Associative/सहार्थ)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक) + भृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Instr. pl.), इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
अर्चन्तुlet (them) worship
अर्चन्तु:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative), कालवाचक (always)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen. sg.)
मण्डलम्circle/maṇḍala (sacred sphere)
मण्डलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)

Śiva (Deva/Trilocana speaking within the narrative)

Type: temple/āyatana

Listener: Yudhiṣṭhira (via reported speech to brāhmaṇas)

Scene: The Lord instructs brāhmaṇas: abundant food laid out; relatives and attendants gather; a sacred maṇḍala is prepared for daily worship.

Ś
Śiva
B
brāhmaṇas
M
maṇḍala

FAQs

Śiva’s grace safeguards sustenance, and gratitude is expressed through daily worship and righteous sharing of food.

The instruction is part of the Muṇḍinā-Śiva sacred setting in the Revā Khaṇḍa, where worship is tied to place-based merit.

Nitya-arcana (daily worship) of Śiva’s maṇḍala, alongside communal eating/feeding in a dharmic manner.