Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात पुङ्खिलं तीर्थमुत्तमम् । तत्र तीर्थे पुरा पुङ्खः पार्थ सिद्धिमुपागतः
śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasyaivānantaraṃ tāta puṅkhilaṃ tīrthamuttamam | tatra tīrthe purā puṅkhaḥ pārtha siddhimupāgataḥ
ศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: “ลูกเอ๋ย ถัดจากนั้นโดยทันทีมีตถาคตสถานศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐชื่อว่า ปุงคิละ ณ ตีรฺถะนั้นในกาลก่อน ปุงคะ โอรสแห่งปฤถา ได้บรรลุสิทธิอันสูงส่ง”
Mārkaṇḍeya
Tirtha: Puṅkhila / Puṅkha-tīrtha
Type: ghat
Listener: तात (राजा/शिष्य-सम्बोधन)
Scene: ऋषि मार्कण्डेय ‘तात’ को संबोधित कर नर्मदा-तट के अगले तीर्थ ‘पुङ्खिल’ का वर्णन करते हैं; पृष्ठभूमि में नदी, घाट, और एक तपस्वी ‘पुङ्ख’ की सिद्धि-प्राप्ति का संकेत
FAQs
The Purāṇa frames tīrthas as living spiritual power-centers where sincere seekers can attain siddhi.
Puṅkhila Tīrtha, introduced as an ‘excellent’ sacred ford in the Revā Khaṇḍa sequence.
No direct prescription here; the verse introduces the site and an exemplar narrative of attainment.