Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 53

देव उवाच । भगवन्गुरुर्भवान्देवो भवान्मम पितामहः । वेदगर्भ नमस्तेऽस्तु नास्ति कश्चिद्व्यतिक्रमः

deva uvāca | bhagavangururbhavāndevo bhavānmama pitāmahaḥ | vedagarbha namaste'stu nāsti kaścidvyatikramaḥ

เทวะตรัสว่า: “ข้าแต่ภควัน พระองค์ทรงเป็นครูของข้าพเจ้า ทรงเป็นเทวะของข้าพเจ้า และทรงเป็นปิตามหะของข้าพเจ้า โอ้ เวทครรภะ ขอนอบน้อมแด่พระองค์—ย่อมไม่มีผู้ใดล่วงเกินอำนาจของพระองค์ได้”

देवःthe god (Lord)
देवः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भगवन्O Blessed one
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
गुरुःteacher
गुरुः:
Pratijna/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; आदरार्थक द्वितीयपुरुष-सर्वनाम
देवःgod
देवः:
Pratijna/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
भवान्you
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन
पितामहःgrandfather
पितामहः:
Pratijna/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
वेदगर्भO one who contains the Veda (Vedagarbha)
वेदगर्भ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवेद + गर्भ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वेदस्य गर्भः)
नमःsalutation
नमः:
Discourse/Salutation (नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रायः विसर्गान्त-निपात; नमः-प्रयोगः दत्तिवाचकः (to/for)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive usage), प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (चित्-प्रत्यय)
व्यतिक्रमःtransgression, violation
व्यतिक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यतिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Deva (unspecified; a divine figure speaking to a revered elder/authority)

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: A deva speaks with folded hands to an elder guru, acknowledging him as guru, deva, and pitāmaha; the guru is depicted serene, radiant, with Vedic manuscripts or a subtle ‘Veda’ aura behind him.

D
Deva
G
Guru
V
Vedagarbha

FAQs

Guru-bhakti and reverence: spiritual and moral order is maintained by honoring the teacher and the source of sacred knowledge.

This verse is part of the narrative framing in Revā Khaṇḍa; the tīrtha praise unfolds in the succeeding verses about Bhārabhūti Tīrtha.

No ritual is stated; it is a formal salutation (namas) and acknowledgment of dharmic hierarchy.