Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gaccheddharādhīśa koṭitīrthamanuttamam | yatra siddhā mahābhāgāḥ koṭisaṃkhyā maharṣayaḥ

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า “แล้วแต่บัดนั้น ข้าแต่พระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน พึงเสด็จไปยังโกฏิตีรถะอันยอดยิ่ง ที่ซึ่งเหล่าสิทธะผู้มีบุญใหญ่และมหาฤๅษีจำนวนโกฏิพำนักอยู่”

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereafter/from there’
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
धराधीशO lord of the earth (king)
धराधीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधरा (प्रातिपदिक) + अधीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (धरायाः अधीशः)
कोटितीर्थम्the Koṭitīrtha (sacred ford)
कोटितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटीनां तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed; excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying कोटितीर्थम्)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb of place)
सिद्धाःSiddhas (perfected beings)
सिद्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
महाभागाःgreatly fortunate; illustrious
महाभागाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (qualifying सिद्धाः/महर्षयः)
कोटिसंख्याःnumbering a crore; countless
कोटिसंख्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (qualifying महर्षयः); षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटिः संख्या यस्य)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: ghat

Listener: Nṛpa (king)

Scene: A kingly pilgrim is directed by Mārkaṇḍeya toward Koṭitīrtha; the riverbank glows with ascetics, siddhas, and countless ṛṣis seated in meditation beneath trees and on rock outcrops.

M
Mārkaṇḍeya
K
Koṭitīrtha
S
Siddhas
M
Maharṣis

FAQs

Pilgrimage is portrayed as entering the spiritual company of siddhas and maharṣis, uplifting the seeker through sacred association.

Koṭitīrtha, described as unsurpassed and inhabited (in sanctity) by countless perfected sages.

The prescription here is the act of going (tīrtha-yātrā) to Koṭitīrtha; detailed rites follow in subsequent verses.