Adhyaya 201
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 201

Adhyaya 201

บทนี้เป็นคำสอนเรื่องการจาริกแสวงบุญ (ตีรถะ) ที่ศรีมารกัณฑेयกล่าวแก่พระมหีปาล โดยยกพระยุธิษฐิระเป็นแบบอย่างแห่งกษัตริย์ผู้ทรงธรรม บทนี้ชี้นำผู้แสวงบุญไปยัง “เทวตีรถะ” อันหาที่เปรียบมิได้ ซึ่งเป็นสถานที่ที่เหล่าสิทธะและเหล่าเทพ พร้อมทั้งพระอินทร์ สถิตอยู่ ณ ที่นั้น การอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ (สนานะ) การให้ทาน การสวดภาวนา (ชปะ) การบูชาไฟ (โหมะ) การศึกษาพระเวท (สวาธยายะ) และการบูชาเทพ (เทวตา-อรจนะ) ล้วนให้ผลบุญ “อนันตะ” คือไร้ขอบเขต ด้วยเดชานุภาพของตีรถะเอง ยังระบุวันสำคัญคือ ตรีโยทศี ในกฤษณปักษะ เดือนภัทรปทะ ว่าเป็นตถีที่ประธานยิ่ง เพราะถือว่าเป็นวันที่เหล่าเทพเคยพำนักมาแต่โบราณ พิธีกรรมสรุปด้วยการอาบน้ำในวันตรีโยทศี ทำศราทธะตามแบบแผน แล้วบูชาพระผู้เป็นที่สถาปนาโดยเหล่าเทพ คือ วฤษภธวชะ (พระศิวะ) ผลที่สัญญาไว้คือความบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง และการได้ไปถึงรูทรโลก อันเป็นหลักประกันทางโมกษะสำหรับผู้จาริก.

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल देवतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर

ศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ต่อจากนั้น โอ้ผู้พิทักษ์แผ่นดิน พึงไปยังเทวตีรถะอันยอดยิ่งหาที่เปรียบมิได้; ณ ที่นั้นเหล่าเทวะผู้มีมหาภาค พร้อมด้วยพระอินทร์ ได้บรรลุสิทธิสำเร็จ โอยุธิษฐิระ

Verse 2

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तत्र तीर्थप्रभावेन कृतमानन्त्यमश्नुते

การอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ การให้ทาน การสวดมนต์ภาวนา การบูชาไฟ (โหมะ) การศึกษาพระเวท และการสักการะเทวะ—สิ่งใดก็ตามที่กระทำ ณ ที่นั้น ด้วยอานุภาพแห่งตีรถะ ย่อมบังเกิดบุญกุศลอันไม่สิ้นสุด

Verse 3

विशेषाद्भाद्रपदे तु कृष्णपक्षे त्रयोदशीम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां देवैरध्यासितं पुरा

โดยเฉพาะในเดือนภัทรปทะ ในวันตรโยทศีแห่งกฤษณปักษ์ เทวตีรถะนี้เป็นประธานเหนือบรรดาตีรถะทั้งปวง—ครั้งโบราณเหล่าเทวะได้มาสถิตและทำให้ศักดิ์สิทธิ์ไว้

Verse 4

स्नात्वा त्रयोदशीदिने श्राद्धं कृत्वा विधानतः । देवैः संस्थापितं देवं सम्पूज्य वृषभध्वजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकमवाप्नुयात्

ครั้นอาบน้ำในวันไตรโยทศี แล้วประกอบศราทธะตามพระวินัย จากนั้นพึงบูชาอย่างสมบูรณ์แด่เทพผู้เหล่าเทวะสถาปนา คือ วฤษภธวชะ (พระศิวะผู้มีธงรูปโค) เมื่อพ้นบาปทั้งปวงแล้ว ย่อมบรรลุถึงโลกแห่งพระรุทรา

Verse 201

अध्याय

“บท” (เครื่องหมายจบบท)