नवमं वै चूडकर्म दशमं मौञ्जिबन्धनम् । ऐषिकं दार्विकं चैव सौमिकं भौमिकं तथा
navamaṃ vai cūḍakarma daśamaṃ mauñjibandhanam | aiṣikaṃ dārvikaṃ caiva saumikaṃ bhaumikaṃ tathā
ประการที่เก้าคือ “จูฑากรรม” (พิธีโกนผม/ปลงผม) และประการที่สิบคือ “เมาญชีพันธนะ” (ผูกสายรัดจากหญ้ามุญชะ). อีกทั้งยังมีพิธีเกี่ยวกับเชื้อเพลิงศักดิ์สิทธิ์ (ไอษิกะ), เกี่ยวกับไม้ (ดารวิกะ), เกี่ยวกับโสมะ (เสามิกะ) และเกี่ยวกับแผ่นดิน (เภามิกะ) ด้วย
Śrī Mārkaṇḍeya
Scene: A boy’s tonsure (cūḍākarman) and upanayana preparation: shaving with ritual care, then tying the muñja girdle; samidh bundles, wooden ladles, and soma/earth symbolism indicated by ritual vessels and a small fire altar.
The tradition emphasizes gradual refinement through structured rites, preparing one for disciplined spiritual life and Vedic responsibility.
No specific tīrtha is praised in this verse; it continues a saṃskāra catalog within Revā Khaṇḍa.
It names Cūḍākarman and Mauñjī-bandhana and references additional categorized rites (aiṣika, dārvika, saumika, bhaumika).