Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

पानीयं पातुकामेन चिन्तितं च मया पुनः । नापश्यत हि मां चैष सुप्तोऽपि न च बुध्यते

pānīyaṃ pātukāmena cintitaṃ ca mayā punaḥ | nāpaśyata hi māṃ caiṣa supto'pi na ca budhyate

ด้วยความปรารถนาจะดื่มน้ำ ข้าพเจ้าจึงครุ่นคิดอีกครั้งว่าจะทำอย่างไร แต่เขามิได้เห็นข้าพเจ้า และแม้หลับอยู่ก็ไม่ตื่นรู้

पानीयम्water (to drink)
पानीयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपानीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
पातु-कामेनby one desiring to drink
पातु-कामेन:
Karana/Hetu (Cause/Means/हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootपा (धातु) → पातु (तुमुन्-अन्त/infinitive base) + काम (प्रातिपदिक)
Formसमासः उपपद-तत्पुरुषः (पातुं कामः यस्य), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; विशेषणम् (मया) / हेतौ (desiring to drink)
चिन्तितम्was thought of
चिन्तितम्:
Predicate (कर्मणि-क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) → चिन्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; कर्मणि ‘thought of’
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd case), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Adverbial modifier (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (again)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
हिindeed
हि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/reason)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd case), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एषःthis one, he
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सुप्तःasleep
सुप्तः:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) → सुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषणम् (एषः)
अपिeven
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
बुध्यतेwakes up, becomes aware
बुध्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपदम्

Narrator (a devotee/traveler) to a King (rājan)

Tirtha: Revā-tīra (episode locale)

Type: ghat

Listener: King (rājan)

Scene: The devotee stands near the sleeping man, eyes fixed on the brimming water, mind debating; the sleeper remains unmoved, deep in sleep.

P
Pānīya (water)
S
Sleeping man/ascetic (puruṣa)

FAQs

Even in need, one should act thoughtfully and avoid disturbing others without cause—especially in dhārmic settings.

The Revā (Narmadā) sacred landscape is the backdrop; the verse does not name a specific tīrtha.

No explicit ritual; it sets up a dharma question about whether to wake someone for one’s own need.