Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

तत्र मध्ये परां शय्यां पश्यामि नृपसत्तम । शय्योपरि शयानं तु पुरुषं दिव्यमूर्धजम्

tatra madhye parāṃ śayyāṃ paśyāmi nṛpasattama | śayyopari śayānaṃ tu puruṣaṃ divyamūrdhajam

ณ ท่ามกลางที่นั้น ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐยิ่ง ข้าพเจ้าเห็นแท่นบรรทมอันสูงส่ง และบนแท่นนั้นมีบุรุษผู้มีเกศาเป็นทิพย์บรรทมอยู่

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘in the middle’ (locative)
पराम्supreme, excellent
पराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying śayyām)
शय्याम्bed, couch
शय्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशय्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपदम्
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; ‘श्रेष्ठः नृपः’ इति (address)
शय्या-उपरिupon the bed
शय्या-उपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootशय्या (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formउपरि इति अव्ययम्; ‘शय्यायाम् उपरि’ (on the bed) — पदद्वयम् (sandhi-resolved)
शयानम्lying down
शयानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying puruṣam)
तुindeed, but
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/contrast)
पुरुषम्a man, person
पुरुषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपदम्
दिव्य-मूर्धजम्having divine hair
दिव्य-मूर्धजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + मूर्धज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘दिव्यः मूर्धजः’ = divine hair); विशेषणम् (qualifying puruṣam)

Unspecified narrator (addressing a king)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (general Revākhaṇḍa locus)

Type: kshetra

Listener: King (nṛpa-sattama) addressed by the narrator

Scene: In the center of a sanctified space near the Revā, a radiant, elevated couch appears; upon it lies a divine Person with luminous, otherworldly hair, witnessed by a king addressed as ‘best of kings’.

P
Puruṣa

FAQs

True pilgrimage culminates in darśana—an encounter with the divine presence at the heart of reality.

The verse is within the Revā Khaṇḍa context; it gestures to the sanctity of the Revā region rather than naming a single tirtha here.

None; the focus is on the vision of the deity.