Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 82

महालये महाभागा पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरी । सिंहिका कृतशौचे तु कर्तिके चैव शांकरी

mahālaye mahābhāgā payoṣṇyāṃ piṅgaleśvarī | siṃhikā kṛtaśauce tu kartike caiva śāṃkarī

ณมหาลยะ พระนางคือ “มหาภาคา”; ณแม่น้ำปโยษณี พระนางคือ “ปิงคเลศวรี” ณกฤตเศาจะ พระนางคือ “สิงหิกา”; และ ณทีรถะการ์ติกะ พระนางเป็น “ศางกรี” อย่างแท้จริง

महालयेat Mahālaya
महालये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहालय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थाननाम), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक
महाभागाMahābhāgā (name)
महाभागा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाभागा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम/विशेषणरूप-नाम
पयोष्ण्याम्in/on the Payoṣṇī (river)
पयोष्ण्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपयोष्णी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; नदी/स्थानवाचक
पिङ्गलेश्वरीPiṅgaleśvarī (name)
पिङ्गलेश्वरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिङ्गल + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पिङ्गलस्य/पिङ्गलाया ईश्वरी)
सिंहिकाSiṃhikā (name)
सिंहिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंहिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
कृतशौचेat Kṛtaśauca (place)
कृतशौचे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत + शौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-स्थाननाम (कृतं शौचं यस्मिन्/कृतशौचः)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
कर्तिकेat Kārtika (place)
कर्तिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थान/मास-नाम), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक
and
:
Discourse connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction ‘and’)
एवindeed/also
एव:
Discourse particle (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (particle ‘only/indeed’)
शांकरीŚāṃkarī (name)
शांकरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंकर + ई (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शंकरसम्बन्धिनी (name/epithet of Devī)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Mahālaya; Payoṣṇī-tīra; Kṛtaśauca; Kārtika-tīrtha

Type: tirtha

Listener: muni

Scene: A riverbank on Payoṣṇī with dawn light; Devi Piṅgaleśvarī in golden hue; at Kṛtaśauca a lion-associated Devi Siṃhikā stands guard; at Mahālaya Devi Mahābhāgā bestows boons; at Kārtika-tīrtha Devi Śāṃkarī appears beside a liṅga, uniting Śiva and Śakti.

M
Mahālaya
M
Mahābhāgā
P
Payoṣṇī
P
Piṅgaleśvarī
K
Kṛtaśauca
S
Siṃhikā
K
Kārtika
Ś
Śāṃkarī

FAQs

Purity, auspiciousness, and Śaiva power are localized through tīrthas—each place becomes a doorway to the same Supreme Śakti.

Mahālaya, the Payoṣṇī river, Kṛtaśauca, and Kārtika-tīrtha are named as sites of Devī’s special presence.

No direct instruction appears; the names imply tīrtha-related purity (śauca) and worship aligned with Śaṅkara (Śāṃkarī).