Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

एवमस्त्विति तैरुक्ता देवा ऋषिगणा अपि । संतुष्टाः श्रीशमभ्यर्च्य स्वं स्वं स्थानं तु भेजिरे

evamastviti tairuktā devā ṛṣigaṇā api | saṃtuṣṭāḥ śrīśamabhyarcya svaṃ svaṃ sthānaṃ tu bhejire

เหล่านั้นกล่าวว่า “ขอให้เป็นเช่นนั้น” เหล่าเทพและหมู่ฤๅษีก็ปลาบปลื้ม ครั้นบูชาพระศรีศะแล้ว ต่างกลับสู่สถานของตน

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive use), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
इतिthus (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्तिसूचक-अव्यय (quotative particle)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; सर्वनाम
उक्ताःaddressed/told
उक्ताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-विशेषण
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऋषिगणाःgroups of sages
ऋषिगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि + गण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ऋषीणां गणाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
संतुष्टाःsatisfied
संतुष्टाः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-विशेषण
श्रीशम्Śrīśa (Lord)
श्रीशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootअभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्यय (absolutive/gerund): पूर्वकालिक क्रिया
स्वम्one's own
स्वम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (possessive)
स्वम्(each) his own
स्वम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (each his own)
स्थानम्place/abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
भेजिरेresorted to/returned to
भेजिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Devātīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: A celestial assembly: devas and ṛṣigaṇas with folded hands before Śrīśa; after the blessing ‘evam astu’, they depart along luminous paths to their respective lokas.

D
Devas
Ṛṣigaṇas
Ś
Śrīśa (Īśvara/Śiva)

FAQs

Sacred places culminate in īśvara-pūjā: even gods and sages seal tīrtha-acts with worship and contentment.

The context remains Devātīrtha in the Revā Khaṇḍa, though the verse focuses on the worshipful conclusion.

Abhyarcana (formal worship) of Śrīśa (the Lord), following the tīrtha episode.