Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

तस्य योगैश्वर्यसिद्धिर्योगपीठेषु जायते । मृतो योगेश्वरं लोकं जयशब्दादिमङ्गलैः । स गच्छेन्नात्र सन्देहो योगिनीगणसंयुतः

tasya yogaiśvaryasiddhiryogapīṭheṣu jāyate | mṛto yogeśvaraṃ lokaṃ jayaśabdādimaṅgalaiḥ | sa gacchennātra sandeho yoginīgaṇasaṃyutaḥ

สำหรับผู้นั้น ย่อมบังเกิดความสำเร็จแห่งอิศวริยะแห่งโยคะ (โยไคศวรรยะ-สิทธิ) ในบรรดาโยคะปีฐะทั้งหลาย และครั้นถึงกาลมรณะ ท่ามกลางเสียงมงคลว่า “ชัย!” เป็นต้น เขาย่อมไปสู่โลกของพระโยคีศวร—หามีข้อสงสัยไม่—พร้อมด้วยหมู่โยคินีทั้งหลาย

तस्यof him/of that person
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
योगैश्वर्यसिद्धिःattainment of yogic lordship/power
योगैश्वर्यसिद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक) + ऐश्वर्य (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (योगस्य ऐश्वर्यस्य सिद्धिः / योगैश्वर्यस्य सिद्धिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योगपीठेषुin the yogic seats (yogapīṭhas)
योगपीठेषु:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोगपीठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (योगस्य पीठानि); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
जायतेarises
जायते:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘arises/is born’
मृतःhaving died
मृतः:
Karta (Qualified subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकालिक), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सः)
योगेश्वरम्of the Lord of Yoga (yogeśvara)
योगेश्वरम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोगेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम्)
लोकम्world/realm
लोकम्:
Karman (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जयशब्दादिमङ्गलैःwith auspicious cries such as ‘jaya’
जयशब्दादिमङ्गलैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + मङ्गल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जयशब्द-आदि मङ्गलानि); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गच्छेत्goes/attains
गच्छेत्:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘should go/attains’
not
:
Negation (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध-निपात)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
सन्देहःdoubt
सन्देहः:
Karta (of implied ‘asti’)/कर्ता
TypeNoun
Rootसन्देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योगिनीगणसंयुतःaccompanied by a host of yoginīs
योगिनीगणसंयुतः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + संयुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (योगिनीनां गणेन संयुतः / योगिनीगणेन संयुतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सः)

Mārkaṇḍeya (narrator)

Tirtha: Kanakeśvara/Kanakeśvarī kṣetra as yoga-pīṭha (implied)

Type: peak

Scene: A devotee at a yogic seat: subtle aura of siddhi; in the sky, auspicious ‘jaya’ cries and celestial procession; the departing soul escorted toward Yogīśvara-loka, surrounded by Yoginī hosts—fierce yet protective, ornamented, moving in formation.

Y
Yoga-pīṭha
Y
Yogeśvara
Y
Yoginī-gaṇa

FAQs

Sincere tīrtha-centered devotion can mature into inner yogic attainment and a blessed post-mortem destiny oriented to Yogeśvara.

A Revā-khaṇḍa yoga-pīṭha context linked with Kanakeśvara worship and its promised fruits.

Implied: worship at the tīrtha/yoga-pīṭha; the verse chiefly states phalāśruti (yogic siddhi and Yogeśvara-loka).