Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वृषमुत्सृजते नरः । स याति शिवसायुज्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā vṛṣamutsṛjate naraḥ | sa yāti śivasāyujyamityevaṃ śaṅkaro'bravīt

ณ ตีรถะนั้น ผู้ใดอาบน้ำชำระแล้วปล่อยโคเพศผู้ (วฤษภะ) เป็นทานอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้นั้นย่อมบรรลุความเป็นหนึ่งกับพระศิวะ—ดังที่พระศังกรตรัสไว้

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location modifier)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; deictic adverb (place)
तीर्थेat the sacred ford
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तुindeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having bathed’
वृषम्a bull
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
उत्सृजतेreleases/lets go
उत्सृजते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootउत्-√सृज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शिवसायुज्यम्union with Śiva
शिवसायुज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + सायुज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘union with Śiva’
इतिthus
इति:
Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
एवम्in this way
एवम्:
Modifier
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb
शङ्करःŚaṅkara
शङ्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Narrator reporting Śiva; explicit: Śaṅkara

Tirtha: Bhṛgukaccha-tīrtha (Revā-khaṇḍa)

Type: ghat

Scene: At the riverine tīrtha, a devotee bathes, then ceremonially releases a decorated bull as sacred gift; Śaṅkara’s words hover as divine sanction.

T
Tīrtha (Bhṛgu tīrtha context)
Ś
Śaṅkara (Śiva)
V
Vṛṣa (bull)

FAQs

Pilgrimage is completed through compassion and dāna—snāna joined with sacred gifting leads toward liberation and Śiva-union.

The tīrtha in the Bhṛgu region (Bhṛgukṣetra/Bhṛgu-tīrtha) where this rite yields Śiva-sāyujya.

Bathe at the tīrtha and perform vṛṣotsarga—releasing/gifting a bull as a sacred act.