Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39

मत्प्रसादाद्देवगणैः सेवितं च भविष्यति । भृगुक्षेत्रे मृता ये तु कृमिकीटपतंगकाः

matprasādāddevagaṇaiḥ sevitaṃ ca bhaviṣyati | bhṛgukṣetre mṛtā ye tu kṛmikīṭapataṃgakāḥ

ด้วยพระกรุณาของเรา สถานที่นี้จักมีหมู่เทวะมาสักการะและรับใช้ด้วย และส่วนบรรดาหนอน แมลง และสัตว์ปีกเล็ก ๆ ที่ตายในภฤคุเกษตร…

मत्प्रसादात्from my grace
मत्प्रसादात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मम प्रसादः’), अपादान-भावे
देवगणैःby the hosts of gods
देवगणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘देवानां गणाः’)
सेवितम्served/attended
सेवितम्:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) + सेवित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थानम्/इदम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भृगुक्षेत्रेin Bhṛgu’s sacred field
भृगुक्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगु + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भृगोः क्षेत्रम्’)
मृताःdead; who died
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) + मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘ये’ इति विशेषण
येwho/those who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधबोधक निपात
कृमिकीटपतंगकाःworms, insects, and moths/flies
कृमिकीटपतंगकाः:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootकृमि + कीट + पतंगक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (कृमयः च कीटाः च पतंगकाः च)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Bhṛgukṣetra (as kṣetra); Koṭitīrtha implied

Type: kshetra

Listener: Bhṛgu / addressed brāhmaṇa interlocutor (viprendra)

Scene: Gods descend to serve the tīrtha; the landscape teems with life—tiny insects and birds—implying that even their death here is sanctified.

D
Devagaṇa
B
Bhṛgukṣetra
K
Koṭitīrtha

FAQs

The holiness of a kṣetra is so potent that even non-human beings gain auspicious destiny through mere death within its bounds.

Bhṛgukṣetra, alongside the Koṭitīrtha locale, presented as a god-served sacred region.

No direct prescription here; it states divine visitation and introduces the fruit for beings dying in the kṣetra.