Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

श्रीदेव्युवाच । यस्मात्सत्यं समुत्सृज्य लोभोपहतमानसैः । मदीयं लोपितं स्थानं तस्माच्छृण्वन्तु मे गिरम्

śrīdevyuvāca | yasmātsatyaṃ samutsṛjya lobhopahatamānasaiḥ | madīyaṃ lopitaṃ sthānaṃ tasmācchṛṇvantu me giram

พระศรีเทวีตรัสว่า: “เพราะพวกเจ้าละทิ้งสัจจะ ด้วยจิตถูกโลภะครอบงำ จึงลบเลือนสถานอันชอบธรรมของเรา; ฉะนั้นจงฟังวาจาของเราเถิด”

श्रीदेवीthe revered Goddess
श्रीदेवी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (श्रीश्चासौ देवी)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यस्मात्since/because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धाव्यय (relative adverb), हेत्वर्थे ‘यस्मात्’ = ‘because/since’
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
समुत्सृज्यhaving abandoned
समुत्सृज्य:
Kriya (Adverbial action)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
लोभोपहतमानसैःby those whose minds are struck by greed
लोभोपहतमानसैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलोभ (प्रातिपदिक) + उपहत (उप-हन् धातु, क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः—‘लोभेन उपहतं मानसं येषां ते’ (instrumental plural as agent)
मदीयम्my
मदीयम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषण
लोपितम्removed/effaced
लोपितम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootलुप् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषण
स्थानम्place/position
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Phala (Cause-result link)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धाव्यय (consequential adverb), ‘therefore/from that reason’
शृण्वन्तुlet them hear
शृण्वन्तु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
गिरम्speech/words
गिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Śrī (Lakṣmī/Ramā)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Devī Śrī speaks with commanding clarity, pointing to the moral breach—truth abandoned, greed enthroned—while the brāhmaṇas listen, their manuscripts now seeming accusatory evidence.

Ś
Śrī (Lakṣmī/Ramā)
D
Dvijas (implied)

FAQs

Greed-driven abandonment of truth causes the departure of Śrī (prosperity, auspiciousness, rightful order) from society.

The episode is set at Bhṛgukaccha in the Revā Khaṇḍa; the teaching frames the site as a stage for dharma and its consequences.

None explicitly in this verse; it introduces a pronouncement (often followed by a curse or rule) grounded in dharma.