Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 55

करुणाभ्युदयं नाम स्तोत्रमिदं सर्वसिद्धिदं दिव्यम् । यः पठति भृगुं स्मरति च शिवलोकमसौ प्रयाति देहान्ते

karuṇābhyudayaṃ nāma stotramidaṃ sarvasiddhidaṃ divyam | yaḥ paṭhati bhṛguṃ smarati ca śivalokamasau prayāti dehānte

บทสวดทิพย์นี้ชื่อว่า ‘กรุณาภยุดยะ’ คือ “การผุดขึ้นแห่งพระกรุณา” ประทานความสำเร็จทั้งปวง. ผู้ใดสาธยายและระลึกถึงภฤคุ ผู้นั้นเมื่อสิ้นกายย่อมไปสู่ศิวโลก.

करुणाभ्युदयम्the rise of compassion
करुणाभ्युदयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरुणा + अभ्युदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (करुणायाः अभ्युदयः)
नामnamed
नाम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formसंज्ञासूचक-अव्यय (particle meaning ‘named/called’)
स्तोत्रम्hymn
स्तोत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Visheshya (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सर्वसिद्धिदम्granting all attainments
सर्वसिद्धिदम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + सिद्धि + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वाः सिद्धयः ददाति इति)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
पठतिrecites
पठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भृगुम्Bhṛgu
भृगुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्मरतिremembers
स्मरति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शिवलोकम्Śiva’s world
शिवलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवस्य लोकः)
असौthat person
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
प्रयातिgoes, attains
प्रयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
देहान्तेat the end of the body (at death)
देहान्ते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (देहस्य अन्तः)

Narrator (contextual; likely Sūta-style narration within the Revā Khaṇḍa frame)

Tirtha: Karuṇābhyudaya-stotra (within Revā-mahātmya context)

Type: kshetra

Scene: A manuscript leaf titled ‘Karuṇābhyudaya’ glows; a devotee recites beside a lamp at the riverbank; above, a path of light leads to Śivaloka—Kailāsa-like realm—while Bhṛgu appears as a sage witnessing/being remembered.

B
Bhṛgu
Ś
Śiva
Ś
Śivaloka

FAQs

Sacred recitation with remembrance (smaraṇa) is portrayed as a direct means to Śiva’s realm and spiritual fulfilment.

The focus is on the stotra’s merit rather than a named tīrtha; the setting remains within the Revā Khaṇḍa.

Paṭhana (recitation) of the Karuṇābhyudaya-stotra and smaraṇa (remembering) Bhṛgu are prescribed.