Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 43

ततो दृष्ट्वा च तं शम्भुं भृगुः श्रेष्ठं त्रिलोचनम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा इदं स्तोत्रमुदैरयत्

tato dṛṣṭvā ca taṃ śambhuṃ bhṛguḥ śreṣṭhaṃ trilocanam | jānubhyāmavaniṃ gatvā idaṃ stotramudairayat

ครั้นแล้ว เมื่อได้เห็นพระศัมภู ผู้ประเสริฐผู้มีสามเนตร ภฤคุก็ทรุดลงคุกเข่าถึงพื้นดิน แล้วเปล่งสโตตรบทนี้ออกมา

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
and
:
Connector (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
शम्भुम्Śambhu (Śiva)
शम्भुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
श्रेष्ठम्excellent
श्रेष्ठम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (शम्भुम्)
त्रिलोचनम्the three-eyed one
त्रिलोचनम्:
Karma (Apposition to object/कर्म-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-समास (त्रीणि लोचनानि यस्य)
जानुभ्याम्with (his) two knees
जानुभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
अवनिम्the earth, ground
अवनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गत्वाhaving gone (approached)
गत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
स्तोत्रम्hymn
स्तोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उदैरयत्uttered, recited
उदैरयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + ईरय्/ईर् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; causative sense ‘caused to rise/uttered’

Narrator (contextual); Bhṛgu speaks next

Scene: Bhṛgu beholds Śambhu, the three-eyed Lord, and drops to his knees on the earth, hands folded, beginning a hymn; Śiva appears radiant, calm, and majestic.

Ś
Śiva (Śambhu, Trilocana)
B
Bhṛgu

FAQs

Surrender and praise (stotra) are presented as the immediate remedy for fear and karmic tension.

The episode belongs to the Revā Khaṇḍa landscape; this line introduces the stotra rather than detailing a tīrtha’s merit.

Implicit devotional act: praṇipāta (prostration) and stotra-pāṭha (hymn recitation).