Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

तामिस्रमन्धतामिस्रं पातालं सप्तमं ययौ । ततो जगाम भूर्लोकं प्राणार्थी स वृषोत्तमः

tāmisramandhatāmisraṃ pātālaṃ saptamaṃ yayau | tato jagāma bhūrlokaṃ prāṇārthī sa vṛṣottamaḥ

เขาไปถึงทามิสระและอันธทามิสระ จนถึงปาตาลชั้นที่เจ็ด แล้วด้วยความปรารถนาจะรักษาชีวิต วัวผู้ประเสริฐนั้นจึงกลับสู่ภูโลก (โลกมนุษย์)

तामिस्रम्Tāmisra (a hell)
तामिस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतामिस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; neuter, accusative singular
अन्धतामिस्रम्Andhatāmisra (blind darkness hell)
अन्धतामिस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्ध + तामिस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/विशेषणपूर्वपदसमास (अन्धं तामिस्रम्); neuter, accusative singular
पातालम्Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; neuter, accusative singular
सप्तमम्seventh
सप्तमम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पातालम् इति विशेषणम्; neuter, accusative singular
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 3rd person singular perfect
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (तदनन्तरम्); indeclinable adverb
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 3rd person singular perfect
भूर्लोकम्the earth-world (Bhūloka)
भूर्लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूः + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूः लोकः); masculine, accusative singular
प्राणार्थीseeking life (for survival)
प्राणार्थी:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राण + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः (प्राणान् अर्थयते/प्राणार्थी); masculine, nominative singular
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, masculine nominative singular
वृषोत्तमःthe best bull
वृषोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (उत्तमः वृषः); masculine, nominative singular

Sūta (deduced narrator)

Tirtha: Reva (Narmadā) tirtha-context (implicit)

Type: kshetra

Scene: A terrified, noble bull plunges through shadowy netherworld strata—Tāmisra and Andhatāmisra—then bursts upward into the light of Bhūrloka, still hunted by unseen karmic force.

T
Tāmisra
A
Andhatāmisra
P
Pātāla
B
Bhūrloka
V
Vṛṣottama (Bull)

FAQs

When fear is driven by wrongdoing and violence, even the darkest extremes offer no refuge—only a turn toward dharma can.

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes cosmological realms (tamas-filled regions and Bhūrloka).

None is stated in this verse.