Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

पुष्पैरन्यैर्यथालाभं यो नरः पूजयेच्छिवम् । नैरन्तर्येण षण्मासं योऽर्चयेद्गौतमेश्वरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मृतः शिवपुरं व्रजेत्

puṣpairanyairyathālābhaṃ yo naraḥ pūjayecchivam | nairantaryeṇa ṣaṇmāsaṃ yo'rcayedgautameśvaram | sarvānkāmānavāpnoti mṛtaḥ śivapuraṃ vrajet

ด้วยดอกไม้อื่นใดตามที่หาได้ หากผู้ใดบูชาพระศิวะ; และหากผู้นั้นบูชาเกาตเมศวรอย่างไม่ขาดสายตลอดหกเดือน—ย่อมได้สมปรารถนาทุกประการ และครั้นสิ้นชีพย่อมไปสู่ศิวปุระ อันเป็นที่ประทับของพระศิวะ

puṣpaiḥwith flowers
puṣpaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन (Instrumental plural)
anyaiḥother
anyaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन (Instrumental plural); विशेषण
yathā-lābhamas available
yathā-lābham:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + lābha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्यय (adverb): 'as obtained/according to availability'
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular); सम्बन्धसूचक सर्वनाम
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √पूज्
śivamŚiva
śivam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)
nairantaryeṇawith continuity, uninterruptedly
nairantaryeṇa:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnairantarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन (Instrumental singular); भाववाचक
ṣaṇmāsamfor six months
ṣaṇmāsam:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + māsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular); द्विगुसमास: 'six months' (कालपरिमाण)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
arcayetshould worship
arcayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootarc (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √अर्च्
gautameśvaramGautameśvara (a form of Śiva)
gautameśvaram:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgautama (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुष: 'Gautama's Lord'
sarvānall
sarvān:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन (Accusative plural); विशेषण
kāmāndesires
kāmān:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन (Accusative plural)
avāpnotiattains
avāpnoti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootava-āp (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √आप् with उपसर्ग अव-
mṛtaḥhaving died
mṛtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmṛta (प्रातिपदिक; √mṛ धातु-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular); भूतकृदन्त (past passive participle)
śivapuramŚiva’s abode
śivapuram:
Gati-karman (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुष: 'Śiva's city'
vrajetshould go
vrajet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √व्रज्

Sūta (deduced)

Tirtha: Gautameśvara

Type: kshetra

Listener: King (Mahīpāla)

Scene: A calendar-like sequence: the same devotee returns daily for six months to offer whatever flowers are available, culminating in a radiant vision of Śiva’s abode.

Ś
Śiva
G
Gautameśvara
Ś
Śivapura
P
Pūjā
Ṣaṇmāsa

FAQs

Consistency in devotion (nairantarya) is transformative: sustained worship yields both worldly fulfillment and a Śaiva afterlife ideal.

Gautameśvara, a Śiva-tīrtha praised in Revā Khaṇḍa (Āvantya Khaṇḍa), associated with the Revā river.

Worship Śiva with available flowers, and worship Gautameśvara continuously for six months.