Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

यमेन्द्रवरुणानां च चतुर्थस्त्वं भविष्यसि । ब्रह्माप्युक्त्वा जगामाशु लोकपालत्वमीप्सितम्

yamendravaruṇānāṃ ca caturthastvaṃ bhaviṣyasi | brahmāpyuktvā jagāmāśu lokapālatvamīpsitam

“ท่ามกลางยม อินทร และวรุณ เจ้าย่อมจักเป็นองค์ที่สี่” ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระพรหมก็จากไปโดยเร็ว มุ่งสู่ฐานะโลกปาละอันปรารถนา

यमof Yama
यम:
Sambandha (Genitive in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन (समासाङ्ग; यमस्य)
इन्द्रof Indra
इन्द्र:
Sambandha (Genitive in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन (समासाङ्ग; इन्द्रस्य)
वरुणानाम्of Varuṇa (and his class)
वरुणानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
Predicative complement (विधेय)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण/पदनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st case), एकवचन
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अपिalso/indeed
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/indeed)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having said’
जगामwent
जगाम:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: quickly)
लोकपालत्वम्the office of world-guardian
लोकपालत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोकपाल + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुषः (लोकानां पालः) + त्वान्त-भाववाचक
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (desired/sought)

Narrator (deduced: Sūta/Lomaharṣaṇa style narration within a Māhātmya frame)

Tirtha: Revā Khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Brahmā pronounces a decree: ‘You will be the fourth among Yama, Indra, Varuṇa’; the recipient stands reverently; the three lokapālas appear as symbolic presences; Brahmā departs swiftly.

Y
Yama
I
Indra
V
Varuṇa
B
Brahmā
L
Lokapāla

FAQs

Cosmic order is upheld through divinely assigned offices; Dharma operates through designated guardians (Lokapālas).

The wider context is the Revā (Narmadā) Māhātmya section, though this verse itself is genealogical/cosmological.

None in this verse.