Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

मार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगस्यादौ दक्षिणे गिरिमुत्तमम् । विन्ध्यं सर्वगुणोपेतं नियतो नियताशनः

mārkaṇḍeya uvāca | purā kṛtayugasyādau dakṣiṇe girimuttamam | vindhyaṃ sarvaguṇopetaṃ niyato niyatāśanaḥ

มารกันเฑยะกล่าวว่า: “กาลก่อน ณ ปฐมแห่งกฤตยุค ในแดนทักษิณ ข้าพเจ้าได้ไปยังภูเขาวินธยะอันประเสริฐ ผู้เพียบพร้อมด้วยคุณทั้งปวง โดยดำรงตนในวินัยและฉันอาหารอย่างพอประมาณ”

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्
पुराformerly; once
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (temporal adverb)
कृतयुगस्यof the Kṛta-yuga
कृतयुगस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृतयुग (प्रातिपदिक: कृत + युग)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (कृतस्य युगम्)
आदौat the beginning
आदौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
दक्षिणेin the south
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular); ‘दक्षिणे (देशे/भागे)’
गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular); ‘गिरिम्’ इति विशेषणम्
विन्ध्यम्the Vindhya (mountain)
विन्ध्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular); ‘गिरिम्’ इत्यस्य विशेष-नाम
सर्वगुणोपेतम्endowed with all virtues
सर्वगुणोपेतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + गुण + उपेत (प्रातिपदिक; उप + इ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः ‘सर्वैः गुणैः उपेतम्’ (endowed with all qualities)
नियतःdisciplined; restrained
नियतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + यम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; आत्मनः अवस्थावाचकः
नियताशनःof regulated diet
नियताशनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियत + आशन (प्रातिपदिक: नियत + आशन)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; कर्मधारयः (नियतं आशनं यस्य/नियत-आशनः)

Markaṇḍeya

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya narrates his early Kṛta-yuga approach to the virtuous Vindhya: a vast mountain with hermitages, the sage austere, carrying kamaṇḍalu, practicing restraint.

M
Markaṇḍeya
K
Kṛta Yuga
V
Vindhya

FAQs

Tīrtha origins are tied to ṛṣi-discipline: self-restraint and tapas are presented as the backdrop of sacred geography.

The narrative begins in the Vindhya region, setting up the later identification of a Narmadā tīrtha.

An ascetic ideal is implied: niyama (discipline) and regulated diet (niyatāśana).