Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

देवराजः सुरैः सार्द्धं वायुमार्गव्यवस्थितः । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा पश्यति शङ्करम्

devarājaḥ suraiḥ sārddhaṃ vāyumārgavyavasthitaḥ | kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ snātvā paśyati śaṅkaram

พระอินทร์ผู้เป็นราชาแห่งเทวะ พร้อมด้วยเหล่าเทวะ ประทับอยู่ตามทางลม ครั้นถึงวันจตุรทศีครึ่งเดือนมืด ก็อาบน้ำแล้วได้เห็นพระศังกร

devarājaḥking of the gods (Indra)
devarājaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (devānāṃ rājā)
suraiḥwith the gods
suraiḥ:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
sārddhamtogether with
sārddham:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय
vāyumārgathe path of the wind (air-route)
vāyumārga:
Adhikarana (Basis/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāyu + mārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग); समासः षष्ठी-तत्पुरुष (vāyoḥ mārgaḥ)
vyavasthitaḥstationed/positioned
vyavasthitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyavasthita (प्रातिपदिक; वि+अव+√sthā (स्था) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
kṛṣṇapakṣein the dark fortnight
kṛṣṇapakṣe:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa + pakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
caturdaśyāmon the fourteenth (tithi)
caturdaśyām:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcaturdaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
snātvāhaving bathed
snātvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√snā (स्ना)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
paśyatisees
paśyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
śaṅkaramŚaṅkara (Śiva)
śaṅkaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

Skanda (deduced: Skanda Purāṇa narrative voice within Revā-khaṇḍa)

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: ghat

Scene: Indra with a retinue of devas travels along a luminous ‘wind-path’ in the sky, descending to the river-ford on kṛṣṇa-caturdaśī; they bathe and then behold Śaṅkara in manifested presence.

I
Indra (Devarāja)
D
Devas (Suras)
K
Kṛṣṇa-pakṣa
C
Caturdaśī
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

Even the devas rely on tīrtha-snāna and sacred timings (tithi) to attain direct communion with Śiva.

Within this adhyāya, the praised site is Śukla-tīrtha in the Revā-khaṇḍa setting.

Bathing on Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī (the 14th tithi of the dark fortnight).