Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 60

महामहिषमारूढो महामुकुटभूषितः । तत्रान्यश्च कलिः कालश्चित्रगुप्तो महामतिः

mahāmahiṣamārūḍho mahāmukuṭabhūṣitaḥ | tatrānyaśca kaliḥ kālaścitragupto mahāmatiḥ

พระองค์ทรงประทับเหนือกระบือใหญ่ และทรงประดับด้วยมงกุฎสูงสง่า ที่นั่นยังมีผู้อื่นด้วย—กาลีและกาล—และจิตรคุปต์ผู้ทรงปัญญายิ่ง

महामहिषमारूढःmounted on a great buffalo
महामहिषमारूढः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-महिष-आरूढ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘आरूढ’; उपपद-तत्पुरुषः (महामहिषे आरूढः)
महामुकुटभूषितःadorned with a great crown
महामुकुटभूषितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-मुकुट-भूषित (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘भूषित’; तृतीया/उपपद-तत्पुरुषः (महामुकुटेन भूषितः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
कलिःKali
कलिः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कालःTime/Death (Kāla)
कालः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चित्रगुप्तःChitragupta
चित्रगुप्तः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्र-गुप्त (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (चित्रः गुप्तः/नामविशेषः)
महामतिःgreat-minded/very wise
महामतिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-मति (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः

Unspecified (Revā Khaṇḍa narrator; likely Sūta in the frame)

Scene: Yama sits high on a massive buffalo, crowned; beside him stand personified Kali and Kāla, while Citragupta—sage-like, sharp-eyed—holds scrolls/ledger, embodying meticulous record-keeping.

Y
Yama (contextual)
K
Kali
K
Kāla
C
Citragupta

FAQs

Karmic accountability is institutionalized: Time (Kāla), the age-force (Kali), and the scribe (Citragupta) together signify inescapable moral record and consequence.

None; it describes Yama’s courtly setting and its key functionaries.

None; it is a narrative description of divine administration.