Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 117

शुद्धस्फटिकसङ्काशं दृष्ट्वा रज्जुं महामतिः । आप्लुत्य विमले तोये गतोऽसौ वैष्णवं पदम्

śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ dṛṣṭvā rajjuṃ mahāmatiḥ | āplutya vimale toye gato'sau vaiṣṇavaṃ padam

ครั้นเห็นเชือกส่องประกายดุจผลึกบริสุทธิ์ มหาบัณฑิตนั้นก็ลงอาบในน้ำอันผ่องใส แล้วบรรลุสู่ปรมัตถ์แห่งไวษณพะอันสูงสุด

śuddha-sphaṭika-saṅkāśamresembling pure crystal
śuddha-sphaṭika-saṅkāśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक) + sphaṭika (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शुद्धस्य स्फटिकस्य इव सङ्काशः)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया—"having seen"
rajjuma rope
rajjum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrajjū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
mahāmatiḥthe great-minded one
mahāmatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महती मतिः यस्य)
āplutyahaving bathed
āplutya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootplu (धातु) उपसर्गः ā-
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; अर्थः—"having bathed/plunged"
vimalein the pure
vimale:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvimala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; "तोये" इति विशेषणम्
toyein water
toye:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roottoya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
gataḥwent/attained
gataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे—"gone/attained"
asauhe
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vaiṣṇavamVaiṣṇava (of Viṣṇu)
vaiṣṇavam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvaiṣṇava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; "पदम्" इति विशेषणम्
padamstate/abode
padam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Mārkaṇḍeya (narrating; inferred)

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: ghat

Scene: A great-souled pilgrim beholds a rope gleaming like pure crystal near the river; he descends into spotless waters of Narmadā and emerges radiant, symbolically ascending to the Vaiṣṇava realm.

V
Vaiṣṇava pada (abode of Viṣṇu)

FAQs

Purity of heart expressed through tīrtha-snāna culminates in liberation (Vaiṣṇava pada).

The context is the Śuklatīrtha episode on the Narmadā within the Revā Khaṇḍa.

Snāna (bathing/immersion) in pure sacred waters is explicitly described.