Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

क्रोशद्वयमिदं चक्रे भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

krośadvayamidaṃ cakre bhuktimuktipradāyakam | tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā mucyate sarvakilbiṣaiḥ

พระองค์ทรงทำบริเวณนี้กว้างไกลถึงสองโกรศา ให้เป็นผู้ประทานทั้งภุกติ (สุขโลกีย์) และมุกติ (หลุดพ้น) ผู้ใดอาบน้ำชำระ ณ ตีรถะนั้น ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง

क्रोशद्वयम्a distance of two krośas
क्रोशद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोश + द्वय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; परिमाण (two krośas)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश
चक्रेmade
चक्रे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; 'made/created'
भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्granting enjoyment and liberation
भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootभुक्ति + मुक्ति + प्रदायक (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणं (इदम्/क्रोशद्वयम्)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
नरःa man
नरः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Gerund)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे—'is released'
सर्वकिल्बिषैःfrom all sins
सर्वकिल्बिषैः:
Apadana (Ablative sense via Instrumental)
TypeNoun
Rootसर्व + किल्बिष (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; अपादानार्थे/हेतौ (from/by all sins)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Śukla-tīrtha (two-krośa precinct)

Type: kshetra

Listener: Narādhipa (king)

Scene: Śiva consecrates a two-krośa sacred zone around the tīrtha; pilgrims bathe and emerge radiant, freed from sins; the landscape is marked as a protective, merit-giving mandala.

Ś
Śuklatīrtha
B
Bhukti
M
Mukti

FAQs

A consecrated tīrtha can grant both dharmic prosperity and liberation, with sin-removal through ritual bathing.

Śuklatīrtha and its surrounding sacred precinct measured as two krośas.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha is explicitly stated to free one from all sins.