Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 35

आत्मविघ्नविनाशार्थं संस्मृतः कुण्डलेश्वरः । चकार रक्षां सर्वत्र शरपाते नृपोत्तम

ātmavighnavināśārthaṃ saṃsmṛtaḥ kuṇḍaleśvaraḥ | cakāra rakṣāṃ sarvatra śarapāte nṛpottama

เพื่อทำลายอุปสรรคที่คุกคามตน เขาระลึกนามและอัญเชิญกุณฑเลศวร แล้วท่ามกลางห่าลูกศร โอ้พระราชาผู้ประเสริฐ กุณฑเลศวรทรงบันดาลการคุ้มครองไว้ทั่วทุกทิศ

आत्मविघ्नविनाशार्थम्for the purpose of destroying one’s own obstacles
आत्मविघ्नविनाशार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + विघ्न (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—आत्म-विघ्न-विनाश-अर्थम् (षष्ठी/तत्पुरुष-प्रधानः)
संस्मृतःwas remembered/invoked
संस्मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकालिक), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—"स्मृतः" = remembered/invoked
कुण्डलेश्वरःLord Kuṇḍaleśvara
कुण्डलेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्डल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कुण्डलस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
चकारmade/did
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रक्षाम्protection
रक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारः—देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
शरपातेin the shower/fall of arrows
शरपाते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—शराणां पातः (षष्ठी-तत्पुरुष)
नृपोत्तमO best of kings
नृपोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—उत्तमः नृपः (कर्मधारय)

Narrator

Tirtha: Kuṇḍaleśvara-tīrtha

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (frame)

Scene: A king under a rain of arrows closes his eyes in remembrance; a luminous Śiva-liṅga/Kuṇḍaleśvara presence radiates a protective aura forming an unseen shield around him and his retinue.

K
Kuṇḍaleśvara (Śiva)

FAQs

Remembrance of Śiva as the local tīrtha-deity is shown as a direct remedy for obstacles and fear.

Kuṇḍaleśvara—presented as the protecting Śiva of this Revā-region locale.

Smaraṇa (devotional remembrance/invocation) of Kuṇḍaleśvara for vighna-śānti (removal of obstacles).