Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

आजगाम ततः शीघ्रमनङ्गो ह्यङ्गतां गतः । प्राणदः सर्वभूतानां पश्यतां नृपसत्तम

ājagāma tataḥ śīghramanaṅgo hyaṅgatāṃ gataḥ | prāṇadaḥ sarvabhūtānāṃ paśyatāṃ nṛpasattama

แล้วอนังคะ (กามเทพ) ก็มาโดยเร็วแท้จริง ได้กลับคืนสู่รูปกายอีกครั้ง—ผู้ประทานลมหายใจแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง—ท่ามกลางสายตาของทุกผู้คน โอ้พระราชาผู้ประเสริฐยิ่ง

आगामcame
आगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्; उपसर्गः आ-
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोगः तद्-शब्दात्)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
अनङ्गःAnanga (Kāma, the bodiless one)
अनङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle), अवधानार्थ/हेतौ (emphasis/indeed)
अङ्गताम्embodiment; having limbs (state)
अङ्गताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्गता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
गतःhaving gone; having attained
गतः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृत् (past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
प्राणदःgiver of life-breath
प्राणदः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण + द (प्रातिपदिक; √दा धातु-सम्बन्ध)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणान् ददाति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सर्वाणि भूतानि); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
पश्यताम्while (they) were watching; of the onlookers
पश्यताम्:
Shashthi-sambandha (Genitive absolute-like/षष्ठी)
TypeVerb
Root√पश् (धातु) + शतृ (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive plural)
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां सत्तमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

Narrator (addressing a king as listener: nṛpasattama)

Tirtha: Revā/Narmadā-tīra (implied)

Type: river

Listener: King (addressed as nṛpasattama)

Scene: Kāmadeva/Ananga appears suddenly in embodied splendor before an assembled court and celestial onlookers; the moment is a miraculous reconstitution of form and radiance.

A
Anaṅga (Kāma)
S
Sarvabhūta
N
Nṛpasattama (listener)

FAQs

Life’s generative vitality is a divine function; when restored under Śiva’s governance, it becomes a support for beings rather than a cause of bondage.

No specific site is named in this verse; it advances the Revā Khaṇḍa storyline.

None.