Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

मासान्ते पितरो नृणां वीक्षन्ते सन्ततिं स्वकाम् । कश्चिदस्मत्कुलेऽस्माकं पिण्डमत्र प्रदास्यति

māsānte pitaro nṛṇāṃ vīkṣante santatiṃ svakām | kaścidasmatkule'smākaṃ piṇḍamatra pradāsyati

เมื่อสิ้นเดือนทุกครั้ง เหล่าปิตฤ (บรรพชน) ย่อมมองมายังวงศ์สกุลของตนในหมู่มนุษย์ พลางรำพึงว่า: ‘จะมีผู้ใดในตระกูลเรามาถวายปิณฑะที่นี่หรือไม่?’

मासान्तेat month’s end
मासान्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास-अन्त (प्रातिपदिक; मास + अन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मासस्य अन्ते’)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
वीक्षन्तेlook at / observe
वीक्षन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
सन्ततिम्offspring / lineage
सन्ततिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसन्तति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वकाम्their own desired (lineage)
स्वकाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व-का (प्रातिपदिक; स्व + का)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘स्वा कामा’ = स्वेच्छया/प्रियाम्); ‘सन्ततिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
अस्मत्कुलेin our family
अस्मत्कुले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद्-कुल (प्रातिपदिक; अस्मद् + कुल)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘अस्माकं कुले’)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
पिण्डम्funeral rice-ball offering (piṇḍa)
पिण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
प्रदास्यतिwill offer / will give
प्रदास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Sūta (deduced)

Tirtha: Implied Somnātha/Prabhāsa kṣetra as piṇḍa-pradāna-sthāna

Type: kshetra

Listener: nṛpaśreṣṭha (king)

Scene: Subtle, twilight scene: unseen Pitṛs gaze toward earth from a luminous ancestral realm at month’s end; below, a pilgrim at a river/sea-edge offers piṇḍas on darbha, with lamps flickering in wind.

P
Pitṛs
P
Piṇḍa

FAQs

One should not neglect pitṛ-kārya; ancestors depend on descendants’ offerings, especially at sacred places.

The verse points to ‘here’ within the Revā Khaṇḍa tīrtha-context (a Revā/Narmadā-region shrine or ghat where piṇḍa is offered).

Offering piṇḍa (piṇḍa-dāna/śrāddha offering) for the Pitṛs.