Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ । तेन देवो जगद्धाता पूजितस्त्रिगुणात्मवान्

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayedbalakeśavau | tena devo jagaddhātā pūjitastriguṇātmavān

ณ ตีรถะนั้น ผู้ใดอาบน้ำชำระแล้วบูชาพระพล (บาละ) และพระเกศวะ ผู้นั้นย่อมได้บูชาพระผู้ทรงค้ำจุนโลก ผู้มีสภาวะแห่งสามคุณโดยแท้

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचकः
तीर्थेat the sacred place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्ययः
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/Potential), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
बलकेशवौBala and Keśava
बलकेशवौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक) + केशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; (by him/thereby)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जगद्धाताthe sustainer of the world
जगद्धाता:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + धातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः धाता)
पूजितःis worshipped
पूजितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः (is worshipped/has been worshipped)
त्रिगुणात्मवान्whose nature is of the three guṇas
त्रिगुणात्मवान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या) + गुण (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य आत्मा त्रिगुणः सः)

Narrator

Tirtha: Bala-Keśava-tīrtha (implied)

Type: tirtha

Scene: Devotee emerges from sacred waters, dripping, then approaches a small shrine with twin icons—Balarāma with plough and Kṛṣṇa with peacock-feather—offering flowers and tulasī; the deity’s aura expands as ‘jagaddhātā’.

T
Tīrtha
B
Bala
K
Keśava
J
Jagaddhātā (Lord as world-sustainer)
T
Tri-guṇas

FAQs

Pilgrimage is completed through both purification (snāna) and devotion (pūjā); worship at a tīrtha is worship of the cosmic Lord.

The tīrtha associated with Bala-Keśava in the Yodhanīpura narrative of Revā Khaṇḍa, Adhyāya 142.

Snāna (holy bathing) followed by pūjā (worship) of Bala and Keśava.