Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

संकर्षणमतं प्राप्य केशवः केशिसूदनः । ययौ कन्यां गृहीत्वा तु रथमारोप्य सत्वरम्

saṃkarṣaṇamataṃ prāpya keśavaḥ keśisūdanaḥ | yayau kanyāṃ gṛhītvā tu rathamāropya satvaram

ครั้นได้ความเห็นชอบของสังกรษณะแล้ว พระเกศวะผู้ปราบเคศี ก็ฉวยนางกุมารีนั้น อุ้มขึ้นประทับบนรถศึก แล้วเสด็จจากไปโดยฉับพลัน

संकर्षणमतम्Sankarshana’s opinion
संकर्षणमतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंकर्षण + मत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संकर्षणस्य मतम्)
प्राप्यhaving obtained/received
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
केशवःKeshava
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
केशिसूदनःslayer of Keshi
केशिसूदनः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशिन् + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (केशिनः सूदनः)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृहीत्वाhaving seized/taken
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (particle)
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आरोप्यhaving placed (her) upon
आरोप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
सत्वरम्quickly, in haste
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative) ‘शीघ्रम्’

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced narration)

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: river

Scene: Keśava, titled Keśi-sūdana, lifts/seizes the maiden and seats her on a chariot; reins tighten, wheels turn, dust rises as they depart swiftly, with the riverbank receding behind.

K
Keśava (Kṛṣṇa)
S
Saṅkarṣaṇa (Balarāma)
R
Rukmiṇī
K
Keśī

FAQs

When dharmic purpose is clear, hesitation falls away; decisive action is portrayed as a vehicle for divine protection.

Not explicit; the action occurs in the Kuṇḍina setting referenced in the surrounding verses.

None; it is a narrative transition into the ensuing pursuit and conflict.