Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

तत्र तीर्थे तु यः कुर्यात्किंचित्कर्म शुभाशुभम् । हर्षान्मदान्महाराज तत्सर्वं जायतेऽक्षयम्

tatra tīrthe tu yaḥ kuryātkiṃcitkarma śubhāśubham | harṣānmadānmahārāja tatsarvaṃ jāyate'kṣayam

ณ ตีรถะนั้น บุคคลใดกระทำกรรมใด ๆ ไม่ว่ามงคลหรืออัปมงคล ข้าแต่มหาราช แม้ทำด้วยความยินดีหรือด้วยความประมาท ผลทั้งปวงย่อมเป็นอักษยะ คือไม่เสื่อมสูญ

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)
तीर्थेin the sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis/contrast)
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
किंचित्some, a little
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (indefinite)
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
शुभाशुभम्good and bad
शुभाशुभम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ + अशुभ (प्रातिपदिक-द्वय)
Formद्वन्द्वसमास (इतरेतर), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मविशेषण
हर्षात्from joy
हर्षात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)
मदात्from intoxication/pride
मदात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारयसमास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण
जायतेbecomes/arises
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Karta-predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)

Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Revā-tīrtha (unspecified sub-tīrtha in Revākhaṇḍa context)

Type: ghat

Listener: A king addressed as ‘mahārāja’

Scene: A pilgrim at a luminous river-tīrtha where even small deeds radiate as enduring karmic fruits; the riverbank glows, suggesting ‘akṣaya’ potency and the need for careful conduct.

M
Mahārāja (listener, likely Yudhiṣṭhira)
T
Tīrtha
K
Karkaṭeśvara
N
Narmadā

FAQs

A tīrtha magnifies outcomes: it encourages mindful virtue and cautions against careless wrongdoing in sacred space.

The Karkaṭeśvara tīrtha on the Narmadā’s northern bank.

No single rite is specified; the verse functions as a dharmic caution that any action at the tīrtha becomes akṣaya in consequence.