Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

तस्या विदित्वा तं भावं स देवः पाकशासनः । गौतमं वञ्चयामास दुष्टभावेन भावितः

tasyā viditvā taṃ bhāvaṃ sa devaḥ pākaśāsanaḥ | gautamaṃ vañcayāmāsa duṣṭabhāvena bhāvitaḥ

ครั้นรู้ความเอนเอียงของนางแล้ว เทพปากศาสนะ (พระอินทร์) ผู้ถูกขับด้วยเจตนาร้าย ก็เริ่มล่อลวงหลอกลวงพระโคตมะ

tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
viditvāhaving known
viditvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययभावः (absolutive/gerund) — ‘ज्ञात्वा’
tamthat
tam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम्
bhāvamstate/feeling
bhāvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
pāka-śāsanaḥPākaśāsana (Indra)
pāka-śāsanaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootpāka (प्रातिपदिक) + śāsana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः—‘पाकस्य शासकः’ (इन्द्रः)
gautamamGautama
gautamam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgautama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
vañcayāmāsadeceived
vañcayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvañc (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative) — ‘vañcayati’
duṣṭa-bhāvenawith wicked intent
duṣṭa-bhāvena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक) + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘दुष्टः भावः’
bhāvitaḥimpelled/filled (with it)
bhāvitaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhū (धातु) → bhāvita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘(सः) भावितः’ = impelled/possessed (by)

Narrator (Purāṇic storyteller voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in the larger frame)

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: Indra, having read Ahalyā’s inclination, turns to active deception of Gautama; his face hardens, the aura shifts from brilliance to cunning shadow.

P
Pākaśāsana (Indra)
G
Gautama
A
Ahalyā

FAQs

Even divine power becomes ruinous when aligned with adharma; deceit (vañcanā) invites swift karmic consequence.

No explicit tīrtha is mentioned in this verse; it belongs to the Revā Khaṇḍa’s broader sacral landscape.

None; the verse is narrative and ethical in focus.