Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

अस्या अप्यतिरूपेण देवराजः शतक्रतुः । मोहितो लोभयामास ह्यहल्यां बलसूदनः

asyā apyatirūpeṇa devarājaḥ śatakratuḥ | mohito lobhayāmāsa hyahalyāṃ balasūdanaḥ

ด้วยความงามอันยิ่งยวดของนาง พระอินทร์—เทวราชผู้ประกอบยัญร้อยครั้ง—ถึงกับหลงมัว และพยายามล่อลวงนางอหัลยา ผู้ปราบพละ

asyāḥof her
asyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
apialso/even
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे
ati-rūpeṇaby (her) extraordinary beauty
ati-rūpeṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootati (अव्यय) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; अव्ययीभाव-समासः (ati+rūpa)
deva-rājaḥthe king of the gods
deva-rājaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां राजा)
śata-kratuḥŚatakratu (Indra)
śata-kratuḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक) + kratu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (शतं क्रतवो यस्य) इन्द्र-विशेषणम्
mohitaḥdeluded
mohitaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuh (धातु) → mohita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘मोहितः’ = deluded
lobhayāmāsatempted/enticed
lobhayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlubh (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative) — ‘lobhayati’
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेतौ/निश्चये
ahalyāmAhalyā
ahalyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootahalyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
bala-sūdanaḥslayer of Bala (Indra)
bala-sūdanaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक) + sūdana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (बलं सूदयति) इन्द्र-विशेषणम्

Śrī Mārkaṇḍeya (continuing)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-corridor (contextual)

Type: river

Scene: Indra, radiant and regal, beholds Ahalyā’s extraordinary beauty; the moment is charged with enchantment and the first shadow of transgression.

I
Indra (Śatakratu)
A
Ahalyā
B
Bala (as epithet context)

FAQs

Even exalted beings can fall into delusion; the narrative frames desire as a force that disrupts dharma and triggers consequential events.

The Cāhalyeśvara tīrtha’s māhātmya is being contextualized through the Ahalyā narrative.

None; it narrates the initiating circumstance of the legend.