Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले रामेश्वरमनुत्तमम् । तीर्थं पापहरं पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | narmadādakṣiṇe kūle rāmeśvaramanuttamam | tīrthaṃ pāpaharaṃ puṇyaṃ sarvaduḥkhaghnamuttamam

ศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ณ ฝั่งใต้แห่งแม่น้ำนรมทา มีราเมศวรอันหาที่เปรียบมิได้—เป็นทิรถะอันประเสริฐ ศักดิ์สิทธิ์และทำลายบาป เป็นยอดแห่งผู้ขจัดทุกข์ทั้งปวง

श्री-मार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्री-मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (उपपद/प्रातिपदिक) + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातुः—वच् (वचने)
नर्मदा-दक्षिणेon the southern (side) of the Narmadā
नर्मदा-दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + दक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (नर्मदायाः दक्षिणे)
कूलेon the bank
कूले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
रामेश्वरम्Rāmeśvara (name of tīrtha/deity)
रामेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (रामस्य ईश्वरः)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तीर्थम्pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पापहरम्sin-removing
पापहरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (पापं हरति)
पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
सर्व-दुःख-घ्नम्destroyer of all sorrow
सर्व-दुःख-घ्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (सर्वाणि दुःखानि हन्ति)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Rāmeśvara (on Narmadā’s southern bank)

Type: kshetra

Scene: Sage Mārkaṇḍeya points toward a riverside shrine labeled Rāmeśvara; the Narmadā flows broad and luminous; pilgrims gather with waterpots; the shrine’s liṅga is hinted within a small sanctum; the southern bank is emphasized by sun-path and landscape orientation.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā
R
Rāmeśvara

FAQs

Sacred geography is a vehicle of grace: certain tīrthas are praised as direct remedies for sin and sorrow when approached with devotion.

Rāmeśvara tīrtha on the southern bank of the Narmadā.

No specific act is prescribed in this verse; it introduces the tīrtha and its spiritual potency.