Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

युधिष्ठिर उवाच । किमर्थं लोकपालैश्च तपश्चीर्णं पुरानघ । नर्मदातटमाश्रित्य ह्येतन्मे वक्तुमर्हसि

yudhiṣṭhira uvāca | kimarthaṃ lokapālaiśca tapaścīrṇaṃ purānagha | narmadātaṭamāśritya hyetanme vaktumarhasi

ยุธิษฐิระกล่าวว่า: ข้าแต่ท่านผู้ปราศจากบาป เหตุไฉนในกาลก่อนเหล่าโลกบาลจึงบำเพ็ญตบะ โดยอาศัยฝั่งแม่น้ำนรมทา? ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้า

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिमर्थम् (अव्यय/प्रश्नार्थक)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—प्रश्नार्थक (for what reason/why)
लोकपालैःby the world-guardians
लोकपालैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootलोक + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य पालाः)
and
:
Discourse (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म-भावे प्रयोगे ‘चीर्’ धातोः कर्म (austerity)
चीर्णम्performed/practised
चीर्णम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः (performed)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-रूपेण सम्बोधनम्
नर्मदातटम्the bank of the Narmadā
नर्मदातटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा + तट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः तटम्)
आश्रित्यhaving resorted to
आश्रित्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund), ‘having resorted to’
हिindeed
हि:
Discourse (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/Genitive or 4th/Dative), एकवचन; अत्र चतुर्थी-सम्प्रदानार्थे (to me) अधिकयुक्तम्
वक्तुम्to tell
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to speak’
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Narmadā-taṭa (Revā-tīra)

Type: river

Listener: Śrī Mārkaṇḍeya (respondent)

Scene: Yudhiṣṭhira, humble yet regal, questions the sage about why the Lokapālas performed austerities on the Narmadā bank; the river forms a serene backdrop to the inquiry.

Y
Yudhiṣṭhira
L
Lokapāla
N
Narmadā (Revā)

FAQs

Sacred places like the Narmadā’s bank are sought for intense tapas, and inquiry into dharma begins with understanding why the great choose such tīrthas.

The Narmadā (Revā) riverbank (Narmadā-taṭa), central to the Revā-khaṇḍa’s tīrtha-māhātmya.

No explicit rite is prescribed here; the verse introduces the theme of tapas performed at the Narmadā’s bank.