Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

एते कल्पा मया ख्याता न मृता येषु नर्मदा । मायूरं पञ्चदशमं कौर्मं चैवात्र षोडशम्

ete kalpā mayā khyātā na mṛtā yeṣu narmadā | māyūraṃ pañcadaśamaṃ kaurmaṃ caivātra ṣoḍaśam

กัลปะเหล่านี้เราได้ประกาศแล้ว ซึ่งในกัลปะเหล่านั้นนรมทาไม่เคยดับสูญ มายุระเป็นกัลปะที่สิบห้า และที่นี่กูรมะเป็นกัลปะที่สิบหก

एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (these)
कल्पाःkalpas
कल्पाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
ख्याताःhave been declared
ख्याताः:
Karta (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (declared/known)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
मृताःdead
मृताः:
Karta (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (dead)
येषुin which
येषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (in which)
नर्मदाNarmadā (river)
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मायूरम्Māyūra (kalpa)
मायूरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमायूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (peacock-related)
पञ्चदशमम्the fifteenth
पञ्चदशमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपञ्चदश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (15th)
कौर्मम्Kaurma (kalpa)
कौर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकौर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (tortoise-related)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
षोडशम्the sixteenth
षोडशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootषोडश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (16th)

A Purāṇic narrator (closing the enumeration and extending beyond fourteen)

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: river

Listener: King (nṛpati/nṛpaśreṣṭha) in the chapter’s dialogue

Scene: The narrator points to the flowing Revā while cosmic age-wheels (kalpa-cakras) revolve in the sky; the river remains steady, luminous, and unbroken, symbolizing ‘not ceased’ through time.

N
Narmadā (Revā)
M
Māyūra Kalpa
K
Kaurma Kalpa

FAQs

Narmadā’s Mahātmya is asserted as continuous and expansive—her sacred presence is counted across many cosmic ages.

Narmadā/Revā, presented as an enduring, ever-established tīrtha.

None explicitly; the verse functions as a doctrinal summary to strengthen pilgrimage devotion to Narmadā.