Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

हृष्टपुष्टास्तदा सर्वे नर्मदातीरवासिनः । ऋषयस्ते भयं सर्वे तत्यजुः क्षुत्तृषोद्भवम्

hṛṣṭapuṣṭāstadā sarve narmadātīravāsinaḥ | ṛṣayaste bhayaṃ sarve tatyajuḥ kṣuttṛṣodbhavam

ครั้งนั้นเหล่าฤๅษีทั้งปวงผู้พำนัก ณ ฝั่งแม่น้ำนรมทา ต่างปีติและมีกำลังสมบูรณ์; ความหวาดหวั่นอันเกิดจากความหิวและกระหายก็ละทิ้งไปสิ้น

हृष्टपुष्टाःjoyful and well-nourished
हृष्टपुष्टाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक) + पुष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (हृष्टाः च पुष्टाः च) विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सर्व-शब्दः विशेषणम्
नर्मदा-तीर-वासिनःdwellers on the bank of the Narmadā
नर्मदा-तीर-वासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः—'नर्मदायाḥ तीरे वसन्ति' इति (dwellers on the Narmadā’s bank)
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
भयम्fear
भयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; कर्तृ-विशेषणम्
तत्यजुःabandoned, gave up
तत्यजुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
क्षुत्-तृषा-उद्भवम्arising from hunger and thirst
क्षुत्-तृषा-उद्भवम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + तृषा (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुषः—'क्षुत्तृषयोः उद्भवम्' (arising from hunger and thirst) भयस्य विशेषणम्

Narrator

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: On the Narmadā’s bright bank, a community of ṛṣis becomes radiant and robust; their faces relax as the anxiety of hunger and thirst falls away.

N
Narmadā (Revā)
Ṛṣis (sages)

FAQs

A sacred tīrtha sustains devotees materially and spiritually, transforming anxiety into joy through divine protection.

Narmadā-tīra (the bank of the river Narmadā/Revā) is explicitly praised.

No explicit rite is stated; the implied practice is tīra-vāsa (residing by the sacred river) under the tīrtha’s protective influence.