Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

तथा देवस्य राजेन्द्र ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणम् । अनन्यभक्त्या सततं त्रिरक्षरसमन्विताः

tathā devasya rājendra ye kurvanti pradakṣiṇam | ananyabhaktyā satataṃ trirakṣarasamanvitāḥ

ฉันนั้นแล ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐ ผู้ใดกระทำประทักษิณาเวียนรอบองค์เทวะอยู่เนืองนิตย์ด้วยภักติอันไม่แบ่งใจ พร้อมด้วยมนตร์สามพยางค์ ผู้นั้นย่อมตั้งมั่นในปฏิบัติอันชำระให้บริสุทธิ์

तथाthus; in that manner
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: 'thus/in that manner')
देवस्यof the deity
देवस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
कुर्वन्तिdo; perform
कुर्वन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
प्रदक्षिणम्circumambulation
प्रदक्षिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अनन्यभक्त्याwith exclusive devotion
अनन्यभक्त्या:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootअनन्यभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (अनन्या च सा भक्तिः)
सततम्always
सततम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/नित्यत्वार्थक क्रियाविशेषण (adverb: always/continually)
त्रिरक्षरसमन्विताःendowed with the three-syllabled (mantra)
त्रिरक्षरसमन्विताः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि/अन्वि?; समन्वित—कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle sense: 'endowed with'); समासः—तत्पुरुष (त्रि-अक्षर-समन्वित)

Skanda (deduced)

Tirtha: Revā-kṣetra (Narmadā region) within Avantīkhaṇḍa context

Type: kshetra

Listener: Rājendra (best of kings)

Scene: A devotee performs clockwise pradakṣiṇā around a sanctum, hands in añjali, lips moving in mantra-japa; the deity’s presence radiates sanctity while attendants and lamps frame the ritual path.

D
Deva
P
Pradakṣiṇā
T
Tri-rakṣara Mantra

FAQs

Devotion (ananya-bhakti) joined to disciplined practice (pradakṣiṇā with mantra) is praised as a powerful purifier.

The verse continues the Revā Khaṇḍa tīrtha-temple context where deity circumambulation is performed.

Performing pradakṣiṇā of the deity while being ‘tri-rakṣara-samanvita’—accompanied by a three-syllabled mantra.