Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

svargasthāstena pitaraḥ pūrvajāste pitāmahāḥ | patanti jātamātreṇa kulaṭastena cocyate

เพราะเขา บรรพชนผู้สถิตในสวรรค์—บิดา ปู่ย่า-ตายาย และปิตามหะ—ย่อมตกจากสวรรค์ทันทีที่เขาเกิด; ฉะนั้นจึงเรียกว่า ‘กุละฏะ’ ผู้ทรยศต่อวงศ์ตระกูล

स्वर्गस्थाःdwelling in heaven
स्वर्गस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग-स्थ (प्रातिपदिक; स्वर्ग + स्थ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; विशेषणम् (masculine nominative plural; adjective)
तेनby that; therefore
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; करण/हेतु-अर्थे (instrumental singular; by/through/therefore)
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (masculine nominative plural)
पूर्वजाःforefathers
पूर्वजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; पितरः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन (masculine nominative plural; appositive)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; पुनरुक्त-निर्देश (masculine nominative plural; those)
पितामहाःgrandfathers
पितामहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (masculine nominative plural)
पतन्तिfall (down)
पतन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (present indicative; 3rd plural; they fall)
जातमात्रेणby mere birth
जातमात्रेण:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootजात-मात्र (प्रातिपदिक; √जन् (धातु) + मात्र)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; निमित्त/हेतु-अर्थे (instrumental singular; merely by being born)
कुलटःa disgrace to the family; debauchee
कुलटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुलट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masculine nominative singular)
तेनtherefore
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; हेतौ (instrumental singular; by that/therefore)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (present; 3rd singular; passive: is called)

Mārkaṇḍeya

Scene: A newborn’s arrival is juxtaposed with pitṛs in svarga losing their radiance and descending—an allegory of kula-dharma rupture.

M
Mārkaṇḍeya
P
Pitṛs (ancestors)
S
Svarga

FAQs

The text links household disorder to loss of ancestral merit, stressing responsibility toward one’s lineage and pitṛs.

No tīrtha is named in this verse; it continues the ethical rationale within the chapter’s sacred narrative.

No explicit rite; the verse alludes to pitṛ-related merit which is typically supported by śrāddha and dharmic household life.