Adhyaya 114
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 114

Adhyaya 114

บทนี้กล่าวถึงคำแนะนำแบบย่อของฤๅษีมารกัณฑेयแก่พระราชา ให้ไปยังทีรถะอันเป็นมงคลยิ่งชื่อ “อโยนิจ” โดยยืนยันคุณลักษณะของสถานที่ว่า งดงามยิ่ง ให้บุญใหญ่ และชำระบาปทั้งปวงได้อย่างครอบคลุม พิธีกรรมที่กำหนดมีเพียงแก่นสำคัญ: อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่อโยนิจ บูชาพระปรเมศวร แล้วทำพิธีแสดงความเคารพแก่บรรพชน (ปิตฤ) และเหล่าเทพ (เทวะ) ด้วยศรัทธา เช่น ตรรปณะ เป็นต้น ตอนท้ายประกาศผลอย่างหนักแน่นว่า ผู้ใดสละชีวิต ณ ที่นั้นตามวิธีอันถูกต้อง (วิธินา ปราณตยาคะ) ย่อมหลีกพ้น “โยนิ-ทวาร” คือประตูแห่งการเกิดใหม่ เป็นถ้อยรับรองเชิงมุ่งสู่โมกษะ โดยชี้ว่าการปฏิบัติที่ทีรถะต้องประกอบด้วยวินัยและความถูกต้องทางศีล-พิธี จึงเป็นทางพ้นพันธะกรรมได้

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । अयोनिजं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ต่อจากนั้น โอ้พระราชาผู้ประเสริฐ พึงไปยังทิรถะอันงดงามยิ่งชื่อ ‘อโยนิจา’ อันมีบุญใหญ่ และทำลายบาปทั้งปวง

Verse 2

अयोनिजे नरः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । पितृदेवार्चनं कृत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ณ อโยนิจา บุคคลพึงอาบน้ำชำระแล้วบูชาพระปรเมศวร ครั้นทำอรจนาแด่บรรพชนและเหล่าเทวะแล้ว ย่อมพ้นจากมลทินแห่งกรรมผิดทั้งปวง

Verse 3

तत्र तीर्थे तु विधिना प्राणत्यागं करोति यः । स कदाचिन्महाराज योनिद्वारं न पश्यति

ณ ทิรถะนั้น ผู้ใดสละชีวิตตามพระวินัยอันถูกต้อง โอ้มหาราช ผู้นั้นย่อมไม่เห็น ‘ประตูแห่งครรภ์’ อีกเลย คือไม่กลับมาเกิดใหม่

Verse 114

। अध्याय

จบอัธยายะ — เครื่องหมายปิดท้ายบท