Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र भण्डारीतीर्थमुत्तमम् । दरिद्रच्छेदकरणं युगान्येकोनविंशतिः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gaccheta rājendra bhaṇḍārītīrthamuttamam | daridracchedakaraṇaṃ yugānyekonaviṃśatiḥ

ศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ต่อจากนั้น ข้าแต่ราชา พึงไปยังตีรถะอันประเสริฐชื่อภัณฑารี เป็นที่เลื่องลือว่า “ตัดความยากจน” ตลอดสิบเก้ายุค

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: ‘then/thereafter’)
गच्छेतshould go
गच्छेत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः
भण्डारीतीर्थम्the Bhaṇḍārī pilgrimage-place
भण्डारीतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभण्डारी-तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भण्डारी-नामकं तीर्थम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तीर्थम् इति विशेषणम्
दरिद्रच्छेदकरणम्(that which is) the remover of poverty
दरिद्रच्छेदकरणम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootदरिद्र-च्छेद-करण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दरिद्रस्य छेदं करोति)
युगानिyugas/ages
युगानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
एकोनविंशतिःnineteen
एकोनविंशतिः:
Saṅkhyā (Numeral qualifier/संख्या)
TypeAdjective
Rootएक-ऊन-विंशति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्यावाचक; समासः—तत्पुरुषः (एकेन ऊना विंशतिः = 19)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Bhaṇḍārī-tīrtha

Type: tirtha

Listener: Rājendra (king)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs a king beside a map-like depiction of the Narmadā route; the next stop, Bhaṇḍārī-tīrtha, is shown with a storehouse motif (bhaṇḍāra) and devotees receiving relief from poverty.

M
Mārkaṇḍeya
B
Bhaṇḍārītīrtha

FAQs

Pilgrimage to a sanctified tīrtha, undertaken in faith, is portrayed as dharmic support for alleviating hardship and restoring well-being.

Bhaṇḍārī-tīrtha, praised in the Revā Khaṇḍa as a powerful place associated with removal of poverty.

A general injunction to go/visit (gacchet) the tīrtha; further rites are detailed in subsequent verses.