Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 123

कं पश्ये प्राङ्गणे पुत्रं दृष्ट्वा क्रीडन्तमातुरम् । संधारयिष्ये हृदयं स्फुटितं तव कारणे

kaṃ paśye prāṅgaṇe putraṃ dṛṣṭvā krīḍantamāturam | saṃdhārayiṣye hṛdayaṃ sphuṭitaṃ tava kāraṇe

เมื่อได้เห็นเจ้าแล้ว ในลานเรือนเราจะเห็นผู้ใดเป็นบุตร—เล่นอย่างกระสับกระส่าย—ได้อีก? หัวใจของเราที่แตกสลายเพราะเจ้า จะประคองไว้ได้อย่างไร

कम्whom
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
पश्येdo I see
पश्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
प्राङ्गणेin the courtyard
प्राङ्गणे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राङ्गण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणम्
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त: “having seen”
क्रीडन्तम्playing
क्रीडन्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) → क्रीडन्त् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पुत्रम् प्रति
आतुरम्distressed / afflicted
आतुरम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootआतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पुत्रम् प्रति
संधारयिष्येshall I sustain / hold together
संधारयिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-धृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स्फुटितम्broken / split
स्फुटितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्फुटित (प्रातिपदिक; स्फुट्-धातुजन्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; हृदयम् प्रति
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
कारणेbecause of / on account of
कारणे:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; हेतौ/निमित्ते (locative of cause)

A grieving parent (likely father/mother addressing the son; exact attribution not in snippet)

Tirtha: Revā (contextual)

Type: river

Listener: King

Scene: A bereaved parent speaks toward the empty courtyard, imagining the child playing; the speaker clutches the chest as if holding a shattered heart together.

P
putra (son)

FAQs

It highlights the pain born of attachment, implicitly pointing toward steadiness of heart through dharma and spiritual insight.

No tīrtha is named in this verse; the broader frame is the Revā (Narmadā) sacred geography.

None; it is an emotional lament within the narrative.