Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (yajus).
Devata: Pūṣan; Savitṛ; Maruts; Bṛhaspati.
Chandas: Yajus; with explicit reference to Gāyatrī as metrical power.

पू॒षा पञ्चा॑क्षरेण॒ पञ्च॒ दिश॒ उद॑जय॒त्ता उज्जे॑षंᳪ सवि॒ता षड॑क्षरेण॒ षडृ॒तूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षं म॒रुत॑: स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्त ग्रा॒म्यान् प॒शूनुद॑जयँ॒स्तानुज्जे॑षं॒ बृह॒स्पति॑र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षम्

pūṣā páñcākṣareṇa páñca díśa úd ajayat tā́ ujjéṣaṃ savitā ṣáḍ-akṣareṇa ṣáḍ-ṛtū́n úd ajayat tā́n ujjéṣaṃ marútaḥ saptākṣareṇa saptá grāmyā́n paśū́n úd ajayan tā́n ujjéṣaṃ bṛ́haspátir aṣṭākṣareṇa gāyatrī́m úd ajayat tā́m ujjéṣam

ปูษัน ด้วยรูปแบบห้าพยางค์ ได้พิชิตทิศทั้งห้า; ขอให้ข้าพเจ้าพิชิตได้เช่นนั้น. สวิตฤ ด้วยรูปแบบหกพยางค์ ได้พิชิตฤดูกาลทั้งหก; ขอให้ข้าพเจ้าพิชิตได้เช่นนั้น. มรุตทั้งหลาย ด้วยรูปแบบเจ็ดพยางค์ ได้พิชิตสัตว์เลี้ยงในบ้านทั้งเจ็ด; ขอให้ข้าพเจ้าพิชิตได้เช่นนั้น. พฤหสปติ ด้วยรูปแบบแปดพยางค์ ได้พิชิตคายตรี (Gāyatrī); ขอให้ข้าพเจ้าพิชิตได้เช่นนั้น.

पू॒षा । पञ्च-अ॑क्षरेण । पञ्च । दिशः॑ । उद॑जयत् । ताः । उ॒ज्जे॑षम् । सवि॒ता । षट्-अ॑क्षरेण । षट् । ऋ॒तून् । उद॑जयत् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । म॒रुतः॑ । स॒प्त-अ॑क्षरेण । स॒प्त । ग्रा॒म्यान् । प॒शून् । उद॑जयन् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । बृह॒स्पतिः॑ । अ॒ष्ट-अ॑क्षरेण । गाय॒त्रीम् । उद॑जयत् । ताम् । उ॒ज्जे॑षम् ।

पूषाPūṣan (the deity Pūṣā)
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
पञ्चाक्षरेणwith (a) five-syllabled (meter/formula)
पञ्चाक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootपञ्चाक्षर (प्रातिपदिक)
पञ्चfive
पञ्च:
कर्म
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या)
दिशःdirections/quarters
दिशः:
कर्म
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered/overcame
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
ताःthose (them)
ताः:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer/overcome
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
षडक्षरेणwith (a) six-syllabled (meter/formula)
षडक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootषडक्षर (प्रातिपदिक)
षड्six
षड्:
कर्म
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या)
ऋतून्seasons
ऋतून्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि (जि—जयति)
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सप्ताक्षरेणwith (a) seven-syllabled (meter/formula)
सप्ताक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootसप्ताक्षर (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
कर्म
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या)
ग्राम्यान्domestic (belonging to the village)
ग्राम्यान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
पशून्animals/cattle
पशून्:
कर्म
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
उदजयन्conquered
उदजयन्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अष्टाक्षरेणwith (an) eight-syllabled (meter/formula)
अष्टाक्षरेण:
करण
TypeNoun
Rootअष्टाक्षर (प्रातिपदिक)
गायत्रीम्the Gāyatrī (meter)
गायत्रीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
उदजयत्conquered
उदजयत्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
TypeVerb
Rootउद्-√जि
P
Pūṣan
S
Savitṛ
M
Maruts
B
Bṛhaspati