Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 24

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Prasava/Samrāṭ (ordering sovereign power; Savitṛ/Prajāpati-bandhu)
Chandas: Yajus with elevated cadence

वाज॑स्ये॒मां प्र॑स॒वः शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑त्सन्तं दापयति प्रजा॒नन्त्स नो॑ र॒यिᳪ सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छतु॒ स्वाहा॑

vā́jasyémāṃ prasaváḥ śiśriyé dívaṃ imā́ṃ ca víśvā bhúvanāni samrā́ṭ | áditsantaṃ dāpayati prajā́nán sá no rayíṃ sárvavīraṃ ní yacchatu svā́hā

แรงดลแห่งพลังนี้ ได้สถาปนาฟากฟ้านั้นและแผ่นดินนี้ เป็นมหาราชาผู้ครอบครองสรรพโลกทั้งปวง ปราชญ์ย่อมทำให้แม้ผู้ไม่ให้ก็ยอมให้ ขอให้ท่านทรงยึดมั่นไว้เพื่อพวกเรา ซึ่งทรัพย์อันอุดมด้วยวีรชนทั้งปวง—สวาหา!

वाजस्य । इमाम् । प्रसवः । शिश्रिये । दिवम् । इमाम् । च । विश्वा । भुवनानि । सम्राट् । अदित्-सन्तम् । दापयति । प्रजानन् । सः । नः । रयिम् । सर्ववीरम् । नि । यच्छतु । स्वाहा ।

वाजस्यof strength/prize (vāja)
वाजस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवाज
इमाम्this (f.)
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
प्रसवःimpulse/instigation; sending forth
प्रसवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्रसव
शिश्रियेhas resorted to/has taken support
शिश्रिये:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रि (श्रयते)
दिवम्heaven
दिवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (दिव)
इमाम्this (f.)
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व
भुवनानिworlds/creatures/regions
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन
सम्राट्the sovereign ruler
सम्राट्:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / संबोधन-सदृश शीर्षक
TypeNoun
Rootसम्राज्
अदित्सन्तम्one who is not intending to give / unwilling to give
अदित्सन्तम्:
कर्म (यम्)
TypeParticiple
Rootदा (ददाति) + सन् (शतृ/शानच्)
दापयतिcauses (him) to give; makes (him) pay
दापयति:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (ददाति) (णिच्-प्रेरणार्थ)
प्रजानन्knowing; being aware
प्रजानन्:
कर्तृ (दापयति इत्यस्य)
TypeParticiple
Rootप्रजानन् (प्र + √ज्ञा; वर्तमान-कृदन्त)
त्सःhe
त्सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootस (तद्)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us/our)
TypePronoun
Rootअस्मद्
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि
सर्ववीरम्abounding in all heroes/men; with all valiant offspring
सर्ववीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्ववीर
निdown; in; firmly
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि
यच्छतुmay he restrain/hold; may he grant/secure
यच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
सम्बोधन/उद्गार
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
P
Prasava (Impelling Power)
S
Samrāṭ (Universal Sovereignty)
S
Savitṛ (as Prasava-bandhu)
P
Prajāpati (as bandhu of order and progeny)
A
Aditi