Next Mantra

Mantra 1

Rishi: Yajurvedic ritual tradition (self-consecratory formula)
Devata: Vāc; Veda (Ṛc/Yajus/Sāman) as powers; Prāṇa as vital principle
Chandas: Yajus (rhythmic prose)

ऋचं॒ वाचं॒ प्र प॑द्ये॒ मनो॒ यजु॒: प्र प॑द्ये॒ साम॑ प्रा॒णं प्र प॑द्ये॒ चक्षु॒: श्रोत्रं॒ प्र प॑द्ये । वागोज॑: स॒हौजो॒ मयि॑ प्राणापा॒नौ

ṛ́caṃ vā́caṃ prá padyé máno yájuḥ prá padyé sā́ma prāṇáṃ prá padyé cákṣuḥ śrótraṃ prá padyé | vā́g-ojaḥ sáh-ojo máyi prāṇāpānā́u

ข้าพเจ้าขอพึ่งพา ฤค (Ṛc) และวาจา; ขอพึ่งพา มโน (ใจ) และ ยชุส (Yajus); ขอพึ่งพา สามัน (Sāman) และปราณ (ลมหายใจ); ขอพึ่งพา จักษุ และโศรตระ (ตาและหู). ขอให้พลังแห่งวาจา พลังแห่งกำลัง และลมหายใจเข้า–ออก (ปราณ–อปานะ) สถิตอยู่ในข้าพเจ้า.

ऋचम् । वाचम् । प्र । पद्ये । मनः । यजुः । प्र । पद्ये । साम । प्राणम् । प्र । पद्ये । चक्षुः । श्रोत्रम् । प्र । पद्ये । वाक्-ओजः । सहः-ओजः । मयि । प्राण-अपानौ ।

ऋचम्the Ṛk (ṛc-verse)
ऋचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक: ऋच्/ऋचा) अथवा ऋच्-शब्दः
वाचम्speech
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक: वाच्)
प्रforth; forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
पद्येI resort to / I take refuge in / I attain
पद्ये:
TypeVerb
Root√पद् (पद्यते) / √पद्-गत्यर्थः
मनःmind
मनः:
कर्म
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक: मनस्)
यजुःthe Yajus (sacrificial formula)
यजुः:
कर्म
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक: यजुस्)
प्रforth; forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
पद्येI resort to
पद्ये:
TypeVerb
Root√पद् (पद्यते)
सामthe Sāman (chant)
साम:
कर्म
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक: सामन्)
प्राणम्breath; vital air (prāṇa)
प्राणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक: प्राण)
प्रforth; forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
पद्येI resort to
पद्ये:
TypeVerb
Root√पद् (पद्यते)
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
कर्म
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक: चक्षुस्)
श्रोत्रम्ear; hearing
श्रोत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक: श्रोत्र)
प्रforth; forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
पद्येI resort to
पद्ये:
TypeVerb
Root√पद् (पद्यते)
वाक्speech
वाक्:
कर्तृ (अभिप्रेत-कर्तृ) / विषय-निर्देश
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक: वाच्)
ओजःvigor; strength
ओजः:
(समास/समुच्चय-भाग)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक: ओजस्)
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
ओजःvigor; strength
ओजः:
(समुच्चय-भाग)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक: ओजस्)
मयिin me
मयि:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक: अस्मद्)
प्राणापानौprāṇa and apāna (in-breath and out-breath)
प्राणापानौ:
(समुच्चय-भाग)
TypeNoun
Rootप्राण + अपान (प्रातिपदिकद्वय-समाहार/द्वन्द्व)
V
Vāc
Ṛc (Ṛgveda as power)
Y
Yajus (Yajurveda as power)
S
Sāman (Sāmaveda as power)
P
Prāṇa
C
Cakṣus and Śrotra (Eye and Ear)