Mantra 25
Rishi: RV Soma-pavamāna tradition (implicit)
Devata: Soma (pavamāna), oriented to Indra as consumer
Chandas: Gāyatrī-like pavamāna cadence (RV pavamāna style)
Samhita Patha (Devanagari)
स्वादि॑ष्ठया॒ मदि॑ष्ठया॒ पव॑स्व सोम॒ धार॑या । इन्द्रा॑य॒ पात॑वे सु॒तः
Transliteration
svādiṣṭhayā́ mádiṣṭhayā́ páv asva soma dhā́rayā | índrāya pátave sutáḥ
Translation
ด้วยกระแสอันหวานที่สุด อันทำให้เคลิบเคลิ้มที่สุด ขอท่านจงชำระตน โอ้ โสมะ ให้ไหลเป็นธารา; โสมะที่คั้นแล้วเพื่อให้อินทราดื่ม
Padapatha (Word Analysis)
स्वादि॑ष्ठया । मदि॑ष्ठया । पव॑स्व । सोम । धार॑या । इन्द्रा॑य । पात॑वे । सु॒तः ।
Word by Word
स्वादिष्ठयाwith the sweetest (stream)
स्वादिष्ठया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootस्वादिष्ठा (स्वादु-तम) (प्रातिपदिक)
मदिष्ठयाwith the most intoxicating (stream)
मदिष्ठया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootमदिष्ठा (मद-तम) (प्रातिपदिक)
पवस्वpurify yourself; flow clear
पवस्व:
—
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शुद्धौ) — ‘पव’ धातु-प्रयोगः
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
धारयाwith a stream
धारया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पातवेfor drinking; for the drinker
पातवे:
Sampradāna
TypeNoun (agent/recipient sense)
Rootपातु (प्रातिपदिक) / √पा (पाने) → ‘पातृ/पातु’ (पीता/पाता) भावः
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
Kartā
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√सु (सवने/प्रसवे) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Soma (Pavamāna)I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes