Mantra 22

Rishi: Vājasaneyin tradition (unspecified)

Devata: Soma; Vāyu; Indra-Agni; Mitra; Varuṇa

Chandas: Yajus-formula (catalogue style)

Samhita Patha (Devanagari)

सोमा॑य ह॒ᳪसानाल॑भते वा॒यवे॑ ब॒लाका॑ इन्द्रा॒ग्निभ्यां॒ क्रुञ्चा॑न्मि॒त्राय॑ म॒द्गून्वरु॑णाय चक्रवा॒कान्

Transliteration

sómāya haṃsā́n ā́labhate vāyáve balākā́ indrāgníbhyāṃ kruñcā́n mitrā́ya madgū́n váruṇāya cakravākā́n

Translation

เพื่อโสมะ (Soma) เขาจับหงส์ (haṃsa); เพื่อวายุ (Vāyu) จับนกบาลากา (balākā); เพื่ออินทราและอัคนี (Indra–Agni) จับนกกรุญจะ (kruñca); เพื่อมิตร (Mitra) จับนกมทคู (madgū); เพื่อวรุณะ (Varuṇa) จับนกจักรวากะ (cakravāka).

Padapatha (Word Analysis)

सोमा॑य । ह॒ᳪसा॑न् । आ॒ल॒भ॒ते॒ । वा॒यवे॑ । ब॒लाका॑ः । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्याम्॑ । क्रुञ्चा॑न् । मि॒त्राय॑ । म॒द्गू॑न् । वरु॑णाय । च॒क्र॒वा॒कान् ।

Word by Word

• सोमाय: to Soma
• सोमाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सोम

• हंसान्: swans
• हंसान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हंस

• आलभते: he seizes/handles (for offering)
• आलभते: (यजमानः) कर्ता
• Type: Verb
• Root: आ√लभ्

• वायवे: to Vāyu
• वायवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वायु

• बलाकाः: (the) herons/cranes
• बलाकाः: कर्म (आलभते इत्यस्य, वैदिक-प्रयोगे प्रथमा) / विधेय-निर्देश
• Type: Noun
• Root: बलाका

• इन्द्राग्निभ्याम्: to Indra and Agni
• इन्द्राग्निभ्याम्: सम्प्रदान (देवताद्वय-निर्देशः) / करण (यथाप्रयोगं)
• Type: Noun (Dvanda compound)
• Root: इन्द्र + अग्नि

• क्रुञ्चान्: curlews/cranes (kruñca-birds)
• क्रुञ्चान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्रुञ्च

• मित्राय: to Mitra
• मित्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मित्र

• मद्गून्: diver-birds (madgu)
• मद्गून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मद्गु

• वरुणाय: to Varuṇa
• वरुणाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वरुण

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चक्रवाकान्: cakravāka-birds (ruddy geese)
• चक्रवाकान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: चक्रवाक

Entities Mentioned

• Soma
• Vāyu
• Indra-Agni
• Mitra
• Varuṇa