Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic Adhvaryu lineage; specific ṛṣi ascription not explicit in the given excerpt).
Devata: Agni–Soma; Indra–Agni (dual deities).
Chandas: Yajus (prose formula; not metrical in the strict ṛc sense).

अ॒ग्नीषोम॑यो॒रुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । अ॒ग्नीषोमौ॒ तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि । इ॒न्द्रा॒ग्न्योरुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । इ॒न्द्रा॒ग्नी तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि

agnīṣomayor ujjítiṃ anūjjéṣaṃ vā́jasya mā prasavéna prōhā́mi | agnīṣomau tám apanúdatāṃ yó ’smān dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ vā́jasyainaṃ prasavénāpōhāmi | indrāgnyor ujjítiṃ anūjjéṣaṃ vā́jasya mā prasavéna prōhā́mi | indrāgnī tám apanúdatāṃ yó ’smān dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ vā́jasyainaṃ prasavénāpōhāmi

ด้วยแรงขับ (prasava) แห่งอัคนีและโสมะ (Agni–Soma) เมื่อข้าพเจ้าได้ชัยชนะแล้ว ขอให้ได้รางวัล (vāja) ต่อไปด้วย; ด้วยแรงขับของท่านทั้งสอง ข้าพเจ้าขับไล่อุปสรรคทั้งปวงออกจากตน เพื่อให้ได้มาซึ่งพละกำลัง. ขออัคนีและโสมะผลักไสผู้นั้น—ผู้ที่เกลียดชังพวกเรา และผู้ที่พวกเราเกลียดชัง—ด้วยแรงขับอันนำรางวัลมา ข้าพเจ้าขับไล่เขาออกไป. ด้วยแรงขับแห่งอินทระและอัคนี (Indra–Agni) เมื่อข้าพเจ้าได้ชัยชนะแล้ว ขอให้ได้รางวัล (vāja) ต่อไปด้วย; ด้วยแรงขับของท่านทั้งสอง ข้าพเจ้าขับไล่อุปสรรคทั้งปวงออกจากตน เพื่อให้ได้มาซึ่งพละกำลัง. ขออินทระและอัคนีผลักไสผู้นั้น—ผู้ที่เกลียดชังพวกเรา และผู้ที่พวกเราเกลียดชัง—ด้วยแรงขับอันนำรางวัลมา ข้าพเจ้าขับไล่เขาออกไป.

अग्नीषोमयोः । उत्-जितिम् । अनु-उत्-जेṣम् । वाजस्य । मा । प्रसवेन । प्र-ओहामि । अग्नीषोमौ । तम् । अप-नुदताम् । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । वाजस्य । एनम् । प्रसवेन । अप-ओहामि । इन्द्राग्न्योः । उत्-जितिम् । अनु-उत्-जेṣम् । वाजस्य । मा । प्रसवेन । प्र-ओहामि । इन्द्राग्नी । तम् । अप-नुदताम् । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । वाजस्य । एनम् । प्रसवेन । अप-ओहामि

अग्नीषोमयोःof/with Agni and Soma
अग्नीषोमयोः:
Adhikaraṇa (संबन्ध/आश्रय)
TypeNoun (dvandva)
Rootअग्नि + सोम
उज्जितिम्victory, conquest
उज्जितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्जिति (उद्+जि) भावनाम
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
उज्जेषम्may I win/conquer
उज्जेषम्:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउद्+जि (धातु)
वाजस्यof strength/prize (vāja)
वाजस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootवाज
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
प्रसवेनby the impelling/instigation (divine impulse)
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootप्र
ओहामिI push away/remove
ओहामि:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप/प्र-ओह् ‘to remove, push away’)
अग्नीषोमौAgni and Soma
अग्नीषोमौ:
Kartā
TypeNoun (dvandva)
Rootअग्नि + सोम
तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अपनुदताम्let the two drive away
अपनुदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअप + नुद्
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootवाज
एनम्this one/him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam-pronoun)
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
अपaway
अप:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootअप
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप-ओह् ‘to remove’)
इन्द्राग्न्योःof/with Indra and Agni
इन्द्राग्न्योः:
Adhikaraṇa (संबन्ध/आश्रय)
TypeNoun (dvandva)
Rootइन्द्र + अग्नि
उज्जितिम्victory
उज्जितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्जिति (उद्+जि)
अनुfollowing
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउद्+जि
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवाज
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootप्र
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā
TypeVerb
Rootउह्/वह् (प्र-ओह्)
इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
Kartā
TypeNoun (dvandva)
Rootइन्द्र + अग्नि
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अपनुदताम्let the two drive away
अपनुदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअप + नुद्
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवाज
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam)
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
अपaway
अप:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootअप
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप-ओह्)
A
Agni
S
Soma
I
Indra