Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 33

योगप्रकारनिर्णयः

Classification and Definition of Yoga

जपं ध्यानं विनागर्भः सगर्भस्तत्समन्वयात् । अगर्भाद्गर्भसंयुक्तः प्राणायामःशताधिकः

japaṃ dhyānaṃ vināgarbhaḥ sagarbhastatsamanvayāt | agarbhādgarbhasaṃyuktaḥ prāṇāyāmaḥśatādhikaḥ

การสวดชปะและการเพ่งฌาน เมื่อทำโดยไร้ที่พึ่งภายใน (พีชมนตร์) เรียกว่า ‘อครรภะ’; แต่เมื่อประกอบร่วมกับหลักพยุงนั้น ย่อมเป็น ‘สครรภะ’ ปราณายามะที่ทำพร้อมพีชมนตร์ ประเสริฐกว่าชนิดไร้พีชมนตร์มากกว่าร้อยเท่า

japamjapa (repetition)
japam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
dhyānammeditation
dhyānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhyāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
vināwithout
vinā:
Sambandha (सम्बन्ध/absence)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable (उपसर्गसदृश अव्यय), ‘without’; governs instrumental/accusative in usage
agarbhaḥ(prāṇāyāma) without garbha
agarbhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roota-garbha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
sagarbhaḥ(prāṇāyāma) with garbha
sagarbhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsa-garbha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tat-samanvayātfrom that conjunction/connection
tat-samanvayāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक) + samanvaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; tatpuruṣa: tasya samanvayaḥ (its conjunction/connection)
agarbhātfrom the agarbha (type)
agarbhāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roota-garbha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
garbha-saṃyuktaḥcombined with garbha
garbha-saṃyuktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgarbha (प्रातिपदिक) + saṃyukta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: garbheṇa saṃyuktaḥ (joined with garbha)
prāṇāyāmaḥprāṇāyāma
prāṇāyāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक) + āyāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
śata-adhikaḥmore than a hundred
śata-adhikaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक) + adhika (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; tatpuruṣa: śatena adhikaḥ (exceeding by a hundred / more than a hundred)

Suta Goswami (narrating the Vāyavīya teaching to the sages of Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Mantra: oṃ namaḥ śivāya

Type: panchakshara

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

It teaches a graded Shaiva yogic discipline: practices become far more transformative when they are anchored in a “seed”—a stable inner support such as Shiva-mantra, Shiva-tattva contemplation, or focused awareness—rather than being mechanically performed.

“Sa-garbha” practice aligns japa, dhyāna, and prāṇāyāma with a concrete support—such as Linga-dhyāna, Shiva’s form, or the Panchākṣarī—so the mind rests in Saguna Shiva and is led toward realization of Shiva as Pati.

Combine prāṇāyāma with mantra-japa and Shiva-focused meditation (e.g., mentally repeating Om Namaḥ Śivāya during regulated breathing), making the practice “with seed” rather than merely breath-control.