Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 25
शिवस्य विश्वव्याप्तिः—अष्टमूर्तिः पञ्चब्रह्म च | Śiva’s Cosmic Pervasion: Aṣṭamūrti and the Pañcabrahma Forms
सर्वात्मनामधिष्ठात्री सर्वक्षेत्रनिवासिनी । मूर्तिः पशुपतेर्ज्ञेया पशुपाशनिकृंतनी । दीपयंती जगत्सर्वं दिवाकरसमाह्वया । ईशानाख्यमहेशस्य मूर्तिर्दिवि विसर्पति
sarvātmanāmadhiṣṭhātrī sarvakṣetranivāsinī | mūrtiḥ paśupaterjñeyā paśupāśanikṛṃtanī | dīpayaṃtī jagatsarvaṃ divākarasamāhvayā | īśānākhyamaheśasya mūrtirdivi visarpati
พระนางทรงเป็นพลังผู้ครอบงำในสรรพอาตมันที่มีร่างกาย และทรงสถิตอยู่ในทุกกษेत्रะอันศักดิ์สิทธิ์ พระนางพึงรู้ว่าเป็นมูรติแห่งปศุปติ ผู้ตัดพันธนาการปาศะของปศุ ด้วยนามว่า “ทิวากร” พระนางทรงส่องสว่างทั่วทั้งจักรวาล และมูรติแห่งมหेशวรที่มีนามว่า “อีศาน” นี้แผ่ขยายและรุ่งเรืองอยู่ในสวรรค์
Suta Goswami (narrating the Vāyavīya teaching to the sages at Naimisharanya)
Tattva Level: pati
Shiva Form: Īśāna
Shakti Form: Gaurī
Role: liberating
Cosmic Event: Solar/Divākara principle as cosmic illumination (aṣṭamūrti mapping)
FAQs
It teaches the Shaiva Siddhanta frame of Pati (Shiva) as the supreme Lord who, through His manifest power, presides within all beings and severs the soul’s bondage (pāśa), granting illumination and liberation.
By describing Īśāna/Divākara as a “mūrti” (manifest form) that pervades the heavens and illumines the cosmos, the verse supports Saguna worship—approaching Shiva through a perceivable form (including the Linga) while recognizing His indwelling lordship in all kṣetras.
Meditate on Īśāna as the inner ruler and cosmic illuminator, and pair it with japa of the Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) as a discipline aimed at cutting pāśas (bondages) such as ignorance and karmic limitation.