Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 25

अग्निकार्य-होमविधिः

Agnikārya and Homa Procedure

स्वबीजानन्तरं वाच्या स्वाहांतञ्च यथाक्रमम् । जिह्वामंत्रैस्तु तैर्हुत्वाज्यं जिह्वास्त्वेकैकश क्रमात्

svabījānantaraṃ vācyā svāhāṃtañca yathākramam | jihvāmaṃtraistu tairhutvājyaṃ jihvāstvekaikaśa kramāt

เมื่อเปล่งพยางค์บีชะ (bīja) แต่ละบทแล้ว พึงสวดมนต์ที่ลงท้ายด้วย “สวาหา (svāhā)” ตามลำดับให้ถูกต้อง แล้วใช้ “มนต์ชิหวา (jihvā-mantra)” นั้นถวายเนยใสลงในไฟ พร้อมอัญเชิญลิ้นทิพย์ของพระอัคนีทีละลิ้นตามลำดับ.

स्वबीजानन्तरम्immediately after (each) own seed-syllable
स्वबीजानन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व + बीज + अनन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/क्रियाविशेषणार्थ), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वस्य बीजानाम् अनन्तरम् = ‘immediately after one’s own seed-syllable’)
वाच्याshould be uttered
वाच्या:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be uttered)
स्वाहान्तम्ending with ‘svāhā’
स्वाहान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्वाहा + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (स्वाहायाः अन्तः यस्य = ‘ending with svāhā’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यथाक्रमम्in due order
यथाक्रमम्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverb: ‘in proper order’)
जिह्वामन्त्रैःwith the tongue-mantras
जिह्वामन्त्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजिह्वा + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः (जिह्वानां मन्त्राः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक (particle: ‘indeed/but’)
तैःwith those (mantras)
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; सर्वनाम
हुत्वाhaving offered
हुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having offered (into fire)’
आज्यम्ghee (clarified butter)
आज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जिह्वाःthe tongues/flames
जिह्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle)
एकैकशःone by one
एकैकशः:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएक + एक + शस् (अव्यय-निर्माण)
Formअव्ययीभाव/अव्यय; वितरणार्थक क्रियाविशेषण (distributive adverb: ‘one by one’)
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतौ), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे ‘in order/stepwise’

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Mantra: (procedure indicated) [bīja] + … + svāhā (yathākramam)

Type: stotra

Role: liberating

S
Shiva
A
Agni

FAQs

It frames mantra as ordered, conscious offering: the bīja and “svāhā” seal the act of surrender, turning ritual fire into an inner discipline that purifies the bonds (pāśa) and orients the soul (paśu) toward Shiva (Pati).

Though describing homa, it supports Saguna worship by prescribing precise mantra-oblation practice as a devotional service (upacāra) that culminates in Shiva’s grace—often paired with Linga-pūjā as an outward form of the same inner offering.

A sequential ghee-offering (ājya-homa) using bīja-mantras ending in “svāhā,” invoking Agni’s tongues one by one—emphasizing correct order, pronunciation, and focused intention during mantra-recitation.